Adet Belirtileri

Kadınların ergenlik dönemimden önce her ay düzenli olarak yaşamaya başladıkları kanamalara adet (regl) adı verilir. 8-10 yaşa kadar inebilen bu kanamalar genellikle 12-14 yaş aralığında başlar. Adet sırasında vajinadan geldiği görülen kanama, âdetin ilk 2 gününde yoğun olarak gerçekleşir.

Adet Nedir, Nasıl Meydana Gelir?

Adet, hayız, menstrüasyon ya da regl olarak adlandırılan fizyolojik olay, kadınlarda ve bazı yüksek dişi primatlarda görülen, rahim iç yüzeyimde oluşan damar ve dokuların kanla birlikte vücuttan atılması olarak açıklanabilir. Halk arasında aybaşı olarak da bilinen bu terimler genellikle adet görmek ya da regl olmak biçiminde kullanılan terimlerdir. Doğurgan olarak nitelendirilen dönemlerinde bulunan kadınların vücutlarında üreme ve döllenme amacıyla meydana gelen değişiklikleri ifade etmek amacıyla kullanılan bilimsel bir terim olarak da açıklanabilir.

Kısaca döllenme gerçekleşmediğinde yumurtaların kanla birlikte dışarı atılması olarak anlatılabilen adet döngüsü, ortalama 28 gün devam eden bir süreçtir.

Bilimsel adı menstrual siklus olan adet döngüsü, kadınların ergenliğe girdikleri dönemde başlar ve menopoza girinceye kadar devam eder. Yaklaşık olarak her 28 günde bir tekrarlanan bu döngü sadece gebelik sürecinde durur (menopoza kadar). Başladıktan sonraki ilk 2 günde en yoğun kanamaların görüldüğü adet kanamaları, 3-7 gün kadar sürer ve sona erer. Çoğu kadının 50 ml altında kan kaybettiği bu dönemde kadınların kaybettiği ortalama kan miktarı 35-40 ml olarak gösterilebilir. Ortalama olarak (düzenli olarak) 28 gün kabul edilen adet döngüsü, farklı kadınlarda 21-35 gün aralığında gerçekleşir ve bu durum normal olarak kabul edilir.

Menstrual Siklus ya da Regl Düzeni (Adet Düzeni)

Sadece insansılarda meydana gelen Menstrüasyon, döllenmeye hazır hale gelen yumurtaların dışarıya atılması olarak anlatılabilir. Diğer plasentalı memelilerde meydana gelen östrus durumu, atılan dokuların genellikle vücut tarafından absorbe edildiği bir süreçtir. İnsansı dişilerin bir kısmında ve kadınlarda görülen menstrüasyon (adet) ise, rahmin yani uterusun iç yüzeyinde her ay oluşan ve döllenmiş yumurtanın buraya yapışarak beslenmesini sağlayacak olan dokunun dökülmesini ve kanla birlikte dışarıya atılmasını anlatır.

Yumutaların olgunlaştığı, döllenmeye hazırlandığı, vücudun (rahmin) gebeliğe hazırlandığı süreç olan adet döngüsü, döllenmeyen yumurtaların ve ilgili dokuların dışarıya atıldığı adet kanamalarının nedenidir.

Döllenme olmadığı takdirde görevini tamamlamış olan ve yerini alttan gelen yeni dokuya bırakan bu doku, dökülür ve regl kanaması ya da menstrüasyon kanaması olarak adlandırılan süreçte dışarıya atılır. Her ay tekrarlanan, ortalama 4 haftada bir gerçekleşen bu işlem, menstrual siklus ya da regl düzeni (adet düzeni) olarak isimlendirilir.

İnsanlarda endokrin sistemin kontrolünde olan adet düzeni, üreme için gerekli bir süreç olarak tanımlanabilir. Çoğunlukla foliküler faz, ovülasyon ve luteal faz olarak adlandırılan 3 fazda incelenen adet düzeni,  menstrual kanın görüldüğü ilk günden itibaren sayılmaya başlanır.

Adet döngüsü ya da bilimsel adıyla menstrual siklus, ortalama 28 gün süren, 21-35 gün devam etmesi normal kabul edilen bir süreçtir.
  • 1.gün: Menstrual kanamanın başladığı ilk gün siklusun 1.günü olarak kabul edilmektedir.
  • 1-14.gün: Beyindeki hipofiz bezinden FSH isimli hormon salgılanır ve yumurtalıklardan östrojen hormonu üretimini uyarır. Bu süreçte 2-5.günler arasında rahmin iç tabakası dökülür ve kanama azalarak devam eder. 6.günde biten kanamayla birlikte folikül adı verilen ve yumurtalıklarda bulunan kesecikler içinde yumurta gelişmeye başlar. Rahmin iç tabakası (endometrium) kalınlaşır. 7-12.günler arasında östrojen üretimi devam ederken yumurtaların içinde bulunduğu kesecikler büyür. 13-14.günlerde yumurtlama gerçekleşir. Ovulasyon (yumurtlama) sırasında vücut ısısının arttığı, kasık ağrısı olduğu ve hafif bir kanama gerçekleştiği görülebilir. Gebeliğin gerçekleşme ihtimalinin en yüksek olduğu bu dönem, gebe kalmak isteyen kadınlar açısından cinsel ilişki kurabilecekleri en iyi dönem olarak gösterilebilir.
  • 15-18.gün: Yumurta yumurtalıklardan salınır ve tüpler aracılığıyla rahme gelir. Östrojen düzeyinin düştüğü bu dönemde yumurtalıklardan progesteron isimli hormon salınmaya başlar.
  • 19-20.gün: Rahmin gebeliğe hazırlandığı dönemdir.
  • 21-28.gün: Rahim içini döşeyen doku olan endometriumdaki bezler büyür ve kan damarlarının arttığı görülür.

Kanamaların başladığı ergenlik döneminde daha düzensiz olan siklusun 21-35 gün sürmesi, kanamaların 2-7 gün devam etmesi normal kabul edilir.

Adet Belirtileri

Adet döneminde bulunan kadınlarda görülen bazı belirtiler şunlardır:

Ruh halinde görülen değişiklikler, asabiyet, yorgunluk ve isteksizlik, vücudun çeşitli yerlerinde ağrılar, rahim kasılmaları nedeniyle ortaya çıkan kramplar bazı adet belirtileri olarak sıralanabilirler.
  • Ruh halinde ani değişiklikler olması,
  • Cinsel istekte artış olması,
  • Yorgunluk, halsizlik, isteksizlik,
  • Sebepsiz alınganlıklar, öfkelenmeler, asabiyet görülmesi,
  • Göğüslerde şişkinlik ve sızlama olması,
  • Vücutta genel anlamda şişkinlik hissedilmesi,
  • Vücutta sıvı tutulması, kilo artışı olması ya da öyle hissedilmesi,
  • Tatlı krizleri başta olmak üzere iştah artışı olması,
  • Mide bulantısı ve midede hassasiyet olması,
  • Eklem ve bel bölgelerinde, başta meydana gelen ağrılar,
  • Konsantrasyon eksikliği,
  • Yüzde sivilceler çıkması,
  • Rahim kasılmaları sebebiyle ortaya çıkan kramplar ve ağrılar adet belirtileri olabilir.

Adet Belirtilerini Hafif Atlatmak İçin Önlemler

Adet belirtileri her kadında farklı şekilde ortaya çıkan belirtiler olabilir. Ağrıları ve krampları hafifletmek için bilinen yöntemlerden faydalanmak mümkündür ama adet belirtilerini genel anlamda hafif atlatmak için bazı önlemler almak da mümkündür:

Bağırsakları yoran yiyeceklerden, asitli gıdalardan ve tuzdan uzak durmak, kalsiyum ve B vitamini içeren, kolay hazmedilen yiyeceklerle beslenmek, adet döneminin daha kolay atlatılmasını sağlayan önlemler olarak gösterilebilir.
  • B vitamini takviyesi almak,
  • Vücutta su tutan yani ödem yapan tuzdan uzak durmak,
  • Enerjiye ihtiyaç duyulduğu için karbonhidrat ağırlıklı beslenmek,
  • Kalsiyum açısından zengin olan süt, yoğurt, peynir gibi gıdaları tüketmeye özen göstermek,
  • Düzenli fiziksel egzersiz yapmak ve mümkün olduğu kadar yürümek,
  • Bitkisel çayların rahatlatıcı ve ödem atılmasını sağlayan etkilerinden faydalanmak,
  • Asitli ve gaz yapan yiyeceklerden ya da içeceklerden kaçınmak,
  • Genel olarak ağır yiyeceklerden, bağırsakları yoran yiyeceklerden ve pişirme yöntemlerinden kaçınmak, adet sürecindeki belirtilerin daha hafif atlatılmasını, adet döneminin daha az sıkıntıyla atlatılmasını sağlayacak önlemler olarak sıralanabilirler.

İlk âdete hazırlanan genç kızların anneleriyle konuşmaları tavsiye edilebilir. Aynı süreçleri yaşayan anneniz, en doğru tavsiyeleri verecek olan insan olarak kabul edilebilir. Çantanızda bir ped bulundurmanız ve anında müdahale edemeyeceğiniz kanamaları düşünerek yedek iç çamaşırı taşımanız doğru olabilir. Kanamanın olabileceğini ya da olacağını tahmin ettiğiniz günlerde çok sıkı kıyafetler giymemek, açık renkli giysiler tercih etmemek de uygun bir davranış şekli olabilir.

 

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir