Damar Tıkanıklığı Belirtileri

Damar tıkanıklığı, damarların iç çeperinde plak/plaka olarak adlandırılan bir maddenin birikmesi sonucunda ortaya çıkan sağlık problemine verilen isimdir. Arterioskleroz (damar sertleşmesi)olarak bilinen hastalığının bir türü olan Ateroskleroz gibi sorunlar nedeniyle ortaya çıkan damar tıkanıklığı, oksijen yönünden zengin olan kanı tüm vücuda taşıyan arterleri etkileyebilir.

Sağlıklı damarlarda düzgün olan damar duvarları, kan akışını engellemez ve kan vücudun tüm bölgelerine dağılır.  Damar tıkanıklığı rahatsızlığı nedeniyle ortaya çıkan sorun, kan akışının yavaşlamasına ve bazı durumlarda engellenmesine yol açan problemin görülmesine yol açar.

Damar tıkanıklığı problemleri, kollarda ve bacaklarda ortaya çıkabilen sorunların yanı sıra felç ve kalp krizi gibi ölümle sonuçlanabilen sağlık sorunlarına da yol açabilir.

Damar tıkanıklığı sonucunda kan akışında, iletiminde ortaya çıkan sorunlar, felç ve kalp krizi gibi çok önemli sağlık sorunlarının meydana gelmesine, hatta ölümle sonuçlanan problemlerin görülmesine yol açabilirler. Dolayısıyla damar tıkanıklığı probleminin çok önemli bir sağlık sorunu olduğu, damar tıkanıklığı rahatsızlığına karşı alınabilecek olan önlemlerin alınması gerektiği, damar tıkanıklığı rahatsızlığı olan kişilerin en kısa sürede tedavi olmaları gerektiği söylenebilir.

Damar Tıkanıklığı Probleminin Ortaya Çıkması

Damar tıkanıklığının ortaya çıkmasına neden olan ve damarların iç yüzeylerinde oluşan plaklar, kanda dolaşan çeşitli maddelerin bir araya gelmeleri sonucunda meydana gelen oluşumlardır.

Kalsiyum, yağ, kolesterol, hücre artıkları ve fibrin gibi maddeler bir araya gelerek plakların oluşmasına ve damar tıkanıklığı probleminin yaşanmasına neden olurlar. Plak biriktiğinde tepki olarak damar duvarlarındaki hücrelerin çoğalması ve damar tıkanıklığını kötüye götüren bazı maddeler salgılamaları, sorunun daha da büyümesine neden olur.

Damar tıkanıklığı, genellikle Arterioskleroz (damar sertliği) problemine yol açan ‘damarların içinde plak birikintilerinin oluşması’ sonucunda ortaya çıkan bir rahatsızlıktır.

Plak birikintilerinin/oluşumlarının büyümesi, arterleri etkileyen ve Arterioskleroz (damar sertleşmesi) rahatsızlığının bir türü olan arteroskleroz probleminin ortaya çıkmasına neden olur. Arterleri (atardamarları) etkileyen bir hastalık olan arteroskleroz, damarların sertleşmesine ve daralmasına neden olur. Arteroskleroz, nedeni tam olarak bilinmese de plak birikimi ve damarların duvarlarının sertleşmesi sebebiyle ortaya çıkan bir sorun olarak tanımlanabilir. Bu problem ve diğer bazı problemler damar tıkanıklığı olarak isimlendirilen hastalığın ortaya çıkmasına neden olurlar.

Damar Tıkanıklığı Nedenleri

Damar tıkanıklığına yol açan plak birikimlerinin ortaya çıkmasına ya da bu sorunun görülme riskinin artmasına neden olan faktörler/durumlar şunlardır:

Damar tıkanıklığı, sigara kullanımı, yüksek tansiyon, diyabet, kötü kolesterolün yüksek olması gibi faktörlerin etkisiyle ortaya çıkan bir hastalıktır.
  • Kötü kolesterolün (LDL – düşük yoğunluklu lipoprotein) yüksek, iyi kolesterolün (HDL- yüksek yoğunluklu lipoprotein) düşük olması,
  • Sigara ve diğer tütün ürünleri,
  • Damar tıkanıklığının olduğu yerdeki baskıyı artıran yüksek tansiyon,
  • Diyabet ya da kan şekerinin yükselmesi,
  • Stres, hareketsiz yaşam biçimi, obezite ve ailede bulunan damar tıkanıklığı sorunları.

Damar Tıkanıklığı Belirtileri

Çocukluk veya ergenlik çağlarında başlayabilen plak oluşumu, orta yaş ve sonrasındaki dönemlerde damar tıkanıklığı rahatsızlığının ortaya çıkmasına neden olabilir. Genellikle ufak kabul edilebilecek belirtilerle kendisini göstermeyen, genellikle hastanın kalp krizi veya felç gibi sorunlar yaşaması nedeniyle tespit edilen bir sorundur.

Çoğu zaman hasta kalp krizi geçirene ya da felç gibi sorunlarla karşılaşana kadar fark edilmeyen damar tıkanıklığı, damarın %70’inden fazlasının tıkanması durumunda şu belirtilerin ortaya çıkmasına sebep olabilir:

Göğüs ağrısı, nefes darlığı, kalp çarpıntısı gibi semptomlar damar tıkanıklığı belirtisi olabilirler.
  • Göğüs ağrısı (anjina),
  • Nefes darlığı,
  • Kalp çarpıntısı,
  • Baş dönmesi,
  • Mide bulantısı,
  • Halsizlik,

Karotis arterde (şah damarı) oluşan damar tıkanıklığı, geçici iskemik atak olarak isimlendirilen soruna ve şu belirtilerin (felç belirtilerinin) ortaya çıkmasına neden olabilir:

  • Vücudun tek tarafında hissedilen uyuşma veya güçsüzlük,
  • Tek kolu veya tek bacağı hareket ettirmekte zorlanmak, güçlük çekmek,
  • Tek taraflı olarak görmede meydana gelen azalma,
  • Kelimeleri karıştırma sorunu.

Periferik arter (kol ve bacakları etkileyen) olarak isimlendirilen damar tıkanıklığı sorunu ortaya çıktığında görülen belirtiler ise şunlar olabilir:

Bacak ve diz ağrıları, ayaklarda oluşan yaraların geç iyileşmesi, vücudun tek tarafında hissedilen uyuşma veya güçsüzlük gibi belirtiler, vücudun farklı bölgelerini etkileyebilen damar tıkanıklığı sorununun belirtileri olabilirler.
  • Genelde bacaklarda görülen ağrı, diz ağrıları,
  • Ayakların üşüdüğünün hissedilmesi,
  • Ayaklarda (kollarda) oluşan yaraların geç iyileşmesi,
  • Kangren sorunu.

Damar Tıkanıklığı Tedavisi

Doktorun hastanın geçmişine ve gösterdiği belirtilere bakarak istediği testler ve tahliller, damar tıkanıklığı teşhisi konulmasını sağlayacaktır. Kolesterol taraması, göğüs röntgeni, ekokardiyogram ve/veya kardiyak stres testi gibi testler ve diğer bazı testler, damar tıkanıklığı teşhisinim konulmasını sağlayan tahliller/testler olabilirler.

Damar tıkanıklığı tanısı, doktorun hastanın belirtilerini ve şikayetlerini öğrendiği, aile öyküsünü aldığı dikkatli bir fiziksel muayene sonucunda konulabilir. Bazı testler ve tahliller, koyulan teşhisin kesinleşmesini sağlamak amacıyla başvurulan yöntemler olabilirler.

Damar tıkanıklığı tedavisi ise önleme yöntemleri ve tedavi bakımından birçok farklı alternatifi içeren bir tedavi olarak gösterilebilir. Damar tıkanıklığını önlemek isteyenler veya damar tıkanıklığı sorunu yaşayan kişiler, yaşam tarzlarında bazı değişiklikler yapmak zorunda kalabilirler. Sigarayı bırakmak, kilo kontrolü, düzenli egzersiz, tansiyonu – kolesterolü – kan şekerini düşük tutmak, doymuş yağ oranı ve kolesterolü düşük besinlerle beslenmek, damar tıkanıklığı sorunuyla karşılaşılmasını önleyebilen/tedaviye yardımcı olan yaşam tarzı alışkanlıkları/değişiklikleri olarak gösterilebilir.

Damar tıkanıklığına neden olan faktörlerin kontrol edilmesi amacıyla kullanılan ilaçlar ise (kolesterol düşürücü ilaçlar, tansiyon düşürücü ilaçlar, aspirin ve diğer kan inceltici ilaçlar), damar tıkanıklığı tedavisinde kullanılan ilaçlar olarak gösterilebilirler.

Damar tıkanıklığı tedavisi ilaç tedavisi yöntemini ve/veya cerrahi müdahaleleri içeren bir süreç olabilir. Yaşam tarzında yapılan değişiklikler (beslenme ve egzersiz alışkanlığı gibi konularda yapılan değişiklikler), tedavi sürecinin önemli birer parçası olacaklardır.

Bazı damar tıkanıklığı vakalarında başvurulan cerrahi yöntemler ise Stent takılması ameliyatı, Baypas ameliyatı, Balon anjiyoplastisi (anjiyo ameliyatı) olarak sıralanabilirler.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir