Epilepsi Belirtisi

Halk arasında ‘sara’ olarak da bilinen epilepsi, beyni etkileyen farklı nedenlerden ötürü bir grup beyin hücresinin anormal boşalımı neticesinde ortaya çıkan nöbetlerde görülen bilinç, motor ve duysal belirtilerle kendisini gösteren bir hastalıktır.

Epilepsi, kısa şekilde beyinde meydana gelen kısa süreli bozukluklar nedeniyle ortaya çıkan bir hastalık olarak tanımlanabilir.

Nöbetler halinde görülen hastalık, beyindeki nöronlarda ani ve kontrolsüz şekilde gerçekleşen boşalmalar nedeniyle ortaya çıkar. Nöbet aralarında sağlıklı olan hastanın epilepsi hastası olarak kabul edilmesi için birden fazla sayıda nöbet geçirmesi gerekir. Sadece bir nöbet yaşayan bireyler epilepsi hastası olarak kabul edilmezler.

Epilepsi Çeşitleri

Beyindeki kısa süreli bozukluklar nedeniyle ortaya çıkan epilepsi nöbetlerinin tanımlanmış olan 40’tan fazla çeşidi vardır. Nöbetler kendilerine özgü farklılıklar gösterebilirler. Çoğu kişinin bildiği epilepsi nöbetlerinin dışında, hiç kimsenin fark edemeyeceği kadar hafif olan epilepsi nöbetleri de olabilir. Nöbetlere göre tanımlanan bazı epilepsi türleri şunlardır:

İnfantil Spazm: 1 yaş öncesi bebeklerde görülen bu epilepsi türü, hastanın öne ya da arkaya kasılmalar yaşaması şeklindeki nöbetlere yol açmaktadır. Hızlı kasılmalar ya da şimşek çarpmış gibi şiddetli kasılmalar gözlemlenebilir. Nöbetler beyin hasarları ya da bazı metabolik sorunların yaşanması gibi sebeplerle ortaya çıkan nöbetler olabilirler.

İyi Huylu Rolandik Epilepsi: Sık görülen epilepsi türlerinden birisidir. Genellikle ilkokul çağlarında bulunan çocuklarda görülen, ergenlik döneminin sona ermesiyle birlikte ortadan kalkan çocukluk dönemi epilepsilerinden birisidir. Çocuğun gece uyanıp konuşamadığı, hafif nöbetler geçirdiği, ağzından salya geldiği ya da şuur kaybı yaşadığı görülebilir.

40’tan fazla türü tespit edilen epilepsi, genellikle 4-5 yaşlarındaki çocuklarda ortaya çıkan ve daha çok çocuklarda/gençlerde görülen bir rahatsızlıktır.

Juvenil Myoklonik Epilepsi: Ergenlik dönemlerinde görülen be epilepsi türünde yaşanan nöbetler, ani irkilmeler şeklinde ortaya çıkan nöbetlerdir. Uzun süreli tedavi sonucunda genellikle iyileşen bu türdeki epilepsi sorununu yaşayan çocukların elindeki eşyaları düşürmesine yol açan nöbetler görülebileceği gibi, daha büyük, önemli nöbetler de yaşandığına şahit olmak mümkündür.

Temporal Lob Epilepsisi: Daha çok yetişkinlerde görülen bu epilepsi türü, beynin her iki temporal lobundan kaynaklanan nöbetlerin geçirildiği bir hastalıktır. Kısa süreli hafıza ve duyguların işlenmesi gibi görevleri olan temporal loblardan kaynaklanan nöbetler, korku, panik, de ja vu hissi (olayın daha önce yaşandığı düşüncesi) gibi belirtilerle ortaya çıkabilirler.

Yukarıda farklı yaşlarda görülebilen epilepsi türlerinin bazılarını sıraladık. Çoğunlukla 4-5 yaşlarında ortaya çıkan ve birkaç saniyelik ya da birkaç dakikalık nöbetler şeklinde kendisini gösteren epilepsi hastalığının çok daha fazla sayıda türü bulunmaktadır. Epilepsi tanısı konulan hastaların doktorları, hastalığın türünü ve buna bağlı olarak uygulanacak olan tedavi yöntemini daha sağlıklı biçimde belirleyebilirler.

Epilepsi Nedenleri

Epilepsi vakalarının tamamının nedeni tespit edilemez. Sadece 3’te 1’inin nedenleri belirlenebilen epilepsi türlerine yol açabilen etkenler şu şekilde sıralanabilir:

Epilepsi nedenleri arasında beyin patolojileri, kalıtımsal faktörler, beyni etkileyen travmalar, bazı ilaçlar ve yasa dışı uyarıcı/uyuşturucu maddeler ya da alkol kullanımı gibi nedenler bulunmaktadır.
  • Kalıtımsal (genetik) etmenler,
  • Kafa travması, beynin oksijensiz kalması, metabolik bozukluklar, beyin damarlarında oluşan hastalıklar, kanamalar (beyin patolojileri/hastalıkları) gibi faktörler,
  • Sistemik hastalıklar ve toksik etmenler,
  • Bazı ilaçların kullanımı,
  • Doğum öncesi hastalıklar ya da gelişimsel bozukluklar,
  • Stres, yetersiz beslenme, düşük kan şekeri, uyku eksikliği, yasadışı uyarıcı ve uyuşturucu maddeler veya alkol kullanılması, flaş veya yanıp sönen ışıklar da epilepsi hastalıklarını tetikleyen faktörler olabilirler.

Epilepsi Belirtileri

Epilepsi nöbetlerinin çeşitlerine bağlı olarak farklı belirtiler görülebilir. Ama nöbetlerde sıklıkla görülen bazı belirtiler şunlardır:

Epilepsi nöbetleri sırasında hastanın nefessiz kaldığı, kaskatı kesildiği, çığlık attığı ya da başka sesler çıkarttığı görülebilir.
  • Hastanın nöbet sırasında sesler çıkartması ya da çığlık atması,
  • Nöbet sırasında genellikle kaskatı kesilen hastanın bacaklarında ve kollarında tekrar eden (ritmik) hareketler görülmesi,
  • Nöbet sırasında nefesin kesilmesi ve buna bağlı olarak hastanın renginin maviye ya da mora dönmesi,
  • Nöbet sırasında genellikle gözleri açık olan ve bilincini kaybeden hastanın bilincinin aşamalı olarak yerine gelmesi (bazen saatler sürebilir),
  • Hastanın nöbet sırasında idrar kaçırması gibi belirtiler epilepsi nöbetleri sırasında sık olarak görülen belirtilerdir.

Epilepsi Tedavisi

Kişinin yaşadığı epilepsi türüne göre uygulanan tedavi, genellikle ilaçla tedavi uygulamalarından oluşur. Hastalığı tamamen ortadan kaldırmayan ilaçlar, nöbetlerin önlenmesine ve meydana gelme sıklıklarının azaltılmasına yöneliktir. Bazı hastalarda 15-20 yaşına kadar devam eden ilaç tedavisi, bazı hastalar için ömür boyu süren bir tedavi uygulaması olabilir.

Epilepsi tamamen ortadan kaldırılamasa da, kullanılan ilaçlar sayesinde kontrol altında tutulabilen bir hastalıktır.

Hastaların %70’inde işe yarayan ilaç tedavisi, geriye kalan hastalarda olan ve ‘tedaviye dirençli epilepsi’ olarak adlandırılan hastalıklarda yaşanan nöbet sayısının/sıklığının değişmesini sağlayamamaktadır. Son 15-20 yıldır dünyada ve ülkemizde uygulanan cerrahi tedavi yöntemleri, ilaç tedavisinden fayda sağlayamayan epilepsi hastaları için uygulanan diğer bir tedavi yöntemidir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir