Kabızlık Belirtileri

Kabızlık, yaygın şekilde haftada üç kereden az bağırsak hareketliliği olması, tuvalete çıkılması olarak tanımlanan bir sorundur. Tıp literatüründe ‘konstipasyon’ olarak isimlendirilen kabızlık, hemen herkeste zaman zaman görülen ve genellikle geçici olan, kısa süre devam eden bir problem olarak biliniyor. Ama bazı durumlarda kronik (süreğen, müzmin) bir hal alan kabızlık, bu problemi yaşayan kişinin hayat kalitesini olumsuz yönde etkiliyor.

Kabızlık Nedenleri

Kabızlığı önlemek için lifli (posalı) gıdaların yeterli miktarda alındığı bir beslenme düzenine bağlı kalmak gerekir.

Kabızlık genellikle yaşam tarzındaki yanlışlıklar (kötü beslenme, hareketsizlik gibi) nedeniyle ortaya çıkan bir sorun olmasına rağmen diğer bazı durumlar ve hastalıklar da kabızlık nedeni olabiliyor. Kabızlığa yol açan bazı faktörler şu şekilde sıralanabilir:

  • Lifsiz Gıdalarla Beslenme: İnce bağırsakta sindirilen ve vücuda gerekli olan maddelerin kana karışmasını sağlayan gıdalar, sindirimin sonraki aşamasında bol sulu artıklar halinde kalın bağırsağa geçiyorlar. Bu sulu dışkı makata doğru ilerlemeyi sürdürürken kalın bağırsak suyu geri emiyor ve artıkların birkaç yüz gramlık katı dışkı haline gelmesini sağlıyor. Lifli gıdalarla beslenildiğinde normal bir şekilde gerçekleşen bu süreç, lifsiz gıdalar söz konusu olduğunda artıklardaki suyun daha fazla miktarda emilmesine, dışkının çok sert ve katı hale gelmesine neden oluyor. Şeker, yağ, karbonhidrat yönünden zengin besinlerin tüketildiği beslenme düzeni kabızlığın ortaya çıkmasına yardımcı oluyor.
  • Yetersiz Su Tüketilmesi: Yeterli miktarda su tüketilmediğinde (günlük kilo başına en az 30 ml.-80 kilo için 80*30= 2.400 ml yani 2-2,5 lt. gibi) kalınbağırsağa geçiş yapan artıklar yeterince sulu olmuyor. Artıklardaki az miktardaki suyun kalınbağırsakta emilmesi de makata ilerleyen dışkının çok daha katı ve sert bir hal almasına neden oluyor. Bu nedenle kilonuza uygun olarak yeterli miktarda su tüketmeniz gerekiyor. Açık çay, bitki çayları, erik suyu, sulandırılmış şekersiz meyve kompostoları gibi sıvılar da bu sürece yardımcı olduğu belirtilen içecekler arasında bulunuyor.
    Kabızlığın önemli nedenleri yeterli miktarda su tüketilmemesi ve egzersiz yapılmaması olarak gösterilebilir. Kabızlığı önlemek için günlük düzenli egzersiz yapmak ve bol su içmek önerilir.
  • Hareketsizlik: Kabızlığın en önemli nedenlerinden bir tanesi de hareketsiz bir yaşam tarzına bağlı kalmak olarak gösteriliyor. Bağırsaklardaki ilerletici ve çalkalayıcı hareketlerin başlaması gibi sindirim sisteminde her gün gerçekleşen birçok refleks, gün içindeki hareketliliğinize bağlı olarak meydana geliyor. Her gün yapılan düzenli yürüyüşler ya da diğer basit egzersizler bile kabızlık sorunuyla karşılaşmanızı önleyebilir.
  • Dışkılama ihtiyacını ertelemek, uzun süren seyahatler, bilinçsizce yapılan diyetler ya da bazı ilaçların kullanımı da kabızlığa neden olabilen faktörler arasında bulunuyor. Bu faktörler hareketliliği kısıtlayarak, yetersiz miktarda lif-su-yağ takviyesi yaparak ya da demir, kalsiyum, flor gibi minerallerin yüksek miktarda alınmasına yol açarak kabızlığa neden olabiliyorlar.
    Bel ve omurilik yaralanmaları, tümörler, kanserler, Alzheimer gibi hastalıklar kabızlığa neden olabilen sağlık sorunlarından bazılarıdır.
  • Anal fissür, hemoroid, makat sarkmaları veya makat bölgesinde gelişen bağırsak fıtıkları, diyabet, hipertiroidi, bel ve omurilik yaralanmaları, tümör ve kanserler, Parkinson, Alzheimer, Multiple skleroz gibi hastalıklar ve sorunlar da kabızlığa neden olabiliyor.

Kabızlık Belirtileri

  • Tuvaleti yaparken topaklı, sert ve kuru dışkı çıktığının görülmesi,
  • Büyük abdest sırasında çok zorlanmak,
  • Karında ağrı veya şişkinlik olması,
  • Bağırsaklarda ya da rektumda bir tıkanıklık olduğunun hissedilmesi,
    Büyük abdest sırasında zorlanmak, dışkının çok sert ve katı olarak çıkması, tuvaletten sonra bile bağırsakların boşaldığının hissedilmemesi gibi belirtiler kabızlık sorunu sırasında görülen klasik belirtilerdir.
  • Bağırsak hareketi sonrasında bile bağırsaklar tamamen boşalmamış gibi tekrar tuvalete gitme ihtiyacı hissedilmesi,
  • İştahsızlık,
  • Halsizlik veya uykusuzluk gibi durumlar kabızlık belirtileri olarak sıralanabilirler.

Kabızlık Tedavisi

Çoğu zaman kısa süre içinde kendiliğinden geçen kabızlığı tedavi etmek veya kabızlığı önlemek için lifli (posalı) gıdalarla beslenmek, yeterli miktarda su içmek (önerilen diğer sıvıları almak da yardımcı olur) ve düzenli egzersiz yapmak gibi basit önlemler almak yeterli olacaktır.

Bazı durumlarda müshil olarak isimlendirilen ya da laksatif olarak bilinen ilaçlardan faydalanmak gerekebilir. Ama bu ilaçların sadece reçeteyle ve çok gerektikleri zamanlarda kullanılmaları gerekir. Aksi halde ilerleyen zamanlarda sorunun daha da büyümesine yol açabilirler.

Kabızlık tedavisinde gerektiğinde diğer tedavi yöntemlerine de başvurulabilir ama sorunun asıl tedavisi lifli gıdalarla beslenmek, yeterli miktarda su ve sıvı almak, günlük düzenli egzersiz yapmak olarak gösterilmektedir.

Yine bazı durumlarda kabızlığın altında yatan nedeni belirlemek ve ona uygun bir tedavi yöntemi belirlemek de gerekebilir. Yinelenen, kronik hale gelen kabızlık durumunda doktordan yardım almak uygun alacaktır. Bu kişilerin bağırsak hareketlerini ve çıkan dışkının özelliklerini not etmeleri doktorun koyacağı teşhiste ve tedavi yöntemini belirlemesinde yardımcı olabilir. Bağırsakların yeniden eğitilmesi, bağırsak hareketlerini düzenleyen ilaçlar, doğru bağırsak alışkanlıklarının öğretilmesi, sakral sinirlerin elektromanyetik olarak uyarılması, gerekli olduğunda cerrahi tedavi seçenekleri de önemli bir sorun haline gelen kabızlık problemlerinin çözülmesine yardımcı olabilen tedavi yöntemleri olarak sıralanabilirler.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir