Kalp Krizi Belirtileri

Kalp krizi, kalbi besleyen atardamarlar olan koroner arterlerin ani olarak tıkanması sonucunda kalp kasının yeterince oksijen alamaması ve bu durumda kalp dokusunun hasara uğraması olarak tanımlanabilir.

Koroner arterlerde farklı nedenlerle meydana gelen sorunlar, kalbi besleyememelerine ve fiziksel aktiviteler ya da ruhsak stres yaşanan durumlar gibi kalbin artan oksijen ihtiyacını karşılayamamalarına yol açar. Oksijen ihtiyacının karşılanamaması ise kalp kasında olması gereken kasılmaların olmamasına yol açar ve kalp krizi olarak isimlendirilen klinik durum, sağlık sorunu ortaya çıkar.

Kalp krizi, kalbi besleyen atardamarların çeşitli nedenlerden ötürü tıkanmaları neticesinde ortaya çıkan, kalp kasının yeterince oksijen alamadığı ve kalbin hasar gördüğü durum olarak tanımlanabilir.

Kalp krizi ölüm nedenleri sıralamasında hem dünya çapında hem de ülkemizde ilk sıralarda bulunan bir neden olarak görünmektedir. Dolayısıyla kalp krizi sorununu yakından incelemek ve kalp krizi geçirme ihtimali yüksek olan kişileri belirlemek, önlem almalarını sağlamak yerinde olacaktır.

Kalp Krizi Türleri

Kalp krizi ya da tıp dilinde kullanılan adıyla miyokard enfarktüsü (MI), kalbi besleyen üç atar damardan birisinin tam ya da tama yakın tıkanması sonucunda ortaya çıkan bir rahatsızlıktır. Hastalığın çeşitleri buna göre ve hastada görülen belirtilere göre incelenebilir.

Angina Pektoris

Kalbi besleyen damarların daralması ya da tıkanması nedeniyle kalbin yeterince oksijen alamaması durumunda ortaya çıkan göğüs ağrısıdır. Aslında bir kalp krizi olmayan Angina Pektoris, genellikle kalp krizinin belirtisi olarak ortaya çıkan bir sorundur.

Bu sorunla karşılaşan hastaya ilkyardım önlemleri alarak yardımcı olan kişinin hastayı sakinleştirmesi ve hareket etmesini önlemesi yerinde olur. Hastayı oturtmak veya mümkünse yatmasını sağlamak, giysilerini gevşetmek, gerekirse CPR yapmak da ilkyardım uygulamaları arasında sayılabilir. Hastanın en kısa sürede sağlık kuruluşlarına ulaştırılması gerekir.

İlerleyen yaş, kalp krizi riskini yükselten önemli etkenlerden birisidir.

Akut Miyokard Infarktüsü

Kalp kasının bir bölümünün o bölgeye yetersiz kan akışı olması, yeterli oksijen alamaması nedeniyle ölmesi, kasara uğraması neticesinde ortaya çıkan sağlık sorunudur. Myokard kasının görevini yapamadığı ve vücuda yeterli kanın pompalanamadığı durum olarak tarif edilebilir.

Hastaya yardım eden ve ilkyardım konusunda deneyimi olan kişinin hastayı sırt üstü yatırması ve hareket ettirmemesi uygun olur. Hastanın endişelerini gidermek, solunum problemi (varsa) başını yükseltmek, mümkünse oksijen vermek de uygulanabilecek ilkyardım yöntemleri arasında sayılabilir. Solunumun ve kalbin durduğu durumlarda CPR uygulaması yapılır.

ST Yükselmeli Kalp Krizi (STEMI)

Kalbi besleyen atardamarda tam tıkanıklık olması halinde ortaya çıkan klinik tablodur. Angina Pektoris durumunda ortaya çıkan göğüs ağrısına benzeyen bir ağrıya neden olur ama ağrı çok daha şiddetli ve uzun süren bir ağrıdır. Kalp elektrografisinde (EKG) ST yükselmesi gözlemlenir. Kalp krizi nedeniyle meydana gelen ölümlerin büyük çoğunluğu ilk 1 saat içinde gerçekleştiğinden, kalp krizi riski taşıdığını bilen ve bu türde göğüs ağrısıyla karşılaşan kişinin, en kısa sürede hastaneye başvurması gerekir.

Genellikle göğsün orta kısmında baskı ve sıkışma tarzında hissedilen göğüs ağrısı ile bu ağrıyla birlikte ortaya çıkabilen ya da tek başına görülebilen nefes darlığı, kalp krizinin en önemli belirtileridir.

ST Yükselmesi Olmayan Kalp Krizi (NSTEMI)

Damarda oluşan darlığın tam olarak tıkanıklığa neden olmadığı ama yine de kalbin beslendiği bölgede hasar meydana geldiği durumlarda söz konusu olan kalp krizi çeşididir. Angina Pektoris durumunda ortaya çıkan göğüs ağrısına benzeyen bir ağrıya (yer ve yayılım açısından) neden olur, ağrı yarım saatten uzun sürer ve çok daha şiddetlidir. Tedavisine hemen başlanır ama ST yükselmeli kalp krizinde olduğu gibi damarın hemen balon/stent veya pıhtı eritici ilaçlarla açılması gerekmez.

Kalp Krizi Nedenleri

Dünya da ve ülkemizde en sık görülen ölüm sebepleri arasında yer alan kalp krizi, farklı nedenlerle ortaya çıkabilen bir sağlık sorunudur. Kalp kriziyle karşılaşma riskini yükselten, kalp krizine yol açabilen başlıca nedenler şunlardır:

  • İlerleyen yaş kalp krizi geçirme riskinin yükselmesine neden olmaktadır.
  • Sigara kullanımı kalp krizi nedenleri/riski yükselten faktörler arasında gösterilen bir etkendir.
    Hayatınızı sonlandırmanın en kolay yollarından birisi, kalp krizi gibi ölümcül sağlık sorunlarına yol açabilen sigara kullanımını sürdürmektir.
  • Yüksek tansiyon da kalp krizi riskini artıran faktörlerden birisidir.
  • Diyabet, kalp krizine yol açabilen nedenler arasında ilk sıralarda yer alan bir faktördür.
  • Erkekler kadınlara oranla kalp krizi geçirme riski daha yüksek olan kişiler. 50 yaşındaki bir erkekle 60 yaşındaki bir kadının kalp krizi geçirme ihtimallerinin yaklaşık olarak aynı olduğu söylenebilir.
  • Aile öyküsü ve kalıtım, kalp kriziyle karşılaşma riskini artırabilen etkenler. Örneğin babası 55 yaşından önce kalp krizi geçirmiş olan kişinin kalp kriziyle karşılaşma ihtimali/riski artıyor.
  • Obezite ve fazla miktarda tuz, yağ, şeker alınmasına yol açan kötü beslenme alışkanlıkları, şişmanlık, kalp krizi riskini artıran önemli etkenler olarak gösteriliyorlar. Bu durumlar kötü kolesterol seviyesinin yükselmesine, kalbi besleyen damarlarda tıkanıklık sorunuyla karşılaşılmasına ve sonuçta kalp krizi geçirilmesine yol açabilen durumlar olarak kabul ediliyorlar.
  • Stres, depresyon, sosyal izolasyon ve yaşam kalitesinin düşük olması, kalp krizi riskini yükselten faktörler arasında gösteriliyorlar.
  • Fiziksel aktivite eksikliğinin yanı sıra çok hareketli bir yaşam tarzına sahip olmak da kalp krizi sorunuyla karşılaşılması ihtimalini yükselten etkenler arasında bulunuyorlar.

Kalp Krizi Belirtileri

Sıklıkla görülen kalp krizi belirtileri şunlardır:

  • Genellikle göğsün orta kısmında baskı ve sıkışma tarzında hissedilen göğüs ağrısı,
  • Göğüs ağrısıyla birlikte veya tek başına görülebilen nefes darlığı,
  • Yukarıdaki önemli belirtilerin yanı sıra ortaya çıkabilen terleme, kusma, bulantı, baş dönmesi gibi daha hafif belirtiler.

Kalp Krizi Tanısı

Göğüs ağrısı ve nefes darlığı gibi belirtiler kalp krizi şüphesi yaratmak ve/veya teşhis koymak için yeterli belirtiler olabilir. Yine de tanıyı kesinleştirmek, kan testleri, EKG, kalp anjiyografisi, kalp ultrasonografisi gibi yöntemlerle kalp krizi tanısı koymak gerekir.

Kalp krizi tedavisinde kullanılan yöntemler, Bypass ameliyatı, balon anjiyoplasti yaparak damarı genişletmek ve stent takmak, pıhtı eritici veya kan sulandırıcı ilaçların kullanıldığı yöntemler olarak sıralanabilirler.

Kalp Krizi Tedavisi

Kalp krizi tedavisi sürecinde krizin türüne, hastanın durumuna ve gösterdiği belirtilere, dile getirdiği şikâyetlere bakılarak farklı yöntemlerden faydalanmak gerekebilir.

Bypass ameliyatı, balon anjiyoplasti yaparak damarı genişletmek ve stent takmak, pıhtı eritici veya kan sulandırıcı ilaçların kullanıldığı yöntemler, kalp krizi durumunda başvurulan tedavi yöntemleri olarak gösterilebilirler.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir