Kanser Belirtileri

Kanser, kontrolsüz şekilde bölünen hücreleri ve buna bağlı olarak gelişen doku büyümelerini ifade ermek amacıyla kullanılan bir sözcüktür. Normal şartlarda vücudun belli bölgelerinde bulunan sağlıklı hücreler, (gerekli olduğunda) ne kadar bölünmeleri gerektiğini ayarlayabilirler. Kanser söz konusu olduğunda ise belirli bir vücut bölgesinde bulunan hücreler kontrolsüz bir şekilde çoğalırlar. Kontrolsüz biçimde çoğalan bu hücreler birikirler ve tümör olarak adlandırılan kitlelerin oluşmasına neden olurlar. Tümörlerin sağlıklı dokuların içlerine sızdıkları, bu dokularda tahribat yarattıkları ya da normal görevlerini yerine getiren bu sağlıklı dokuları sıkıştırdıkları görülebilir.

Kanser, kontrolsüz biçimde bölünen ve dokuların büyümelerine neden olan, tümör adı verilen oluşumların ortaya çıkmasını sağlayan sağlıksız vücut hücrelerini ifade etmektedir.

Kanser hücrelerinin tümörden ayrılarak (lenf dolaşımı ya da kan dolaşımı vasıtasıyla) vücudun farklı bölgelerine yayıldığı da görülebilir. Metastaz adı verilen bu durum (kanserin farklı vücut bölgelerine yayılma ve o bölgelerde tümör yaratma eğilimi göstermesi), ilk tümörle aynı ismi taşıyan yeni bir kanser olarak değerlendirilir. Örneğin akciğer kanseri olan hastada bu kanserin yayıldığı ve beyinde tümör oluşumuna neden olduğu görülürse, sonradan beyinde oluşan tümör ‘beyin kanseri’ olarak değil de ‘metastatik akciğer kanseri’ olarak adlandırılır. Bu isimlendirmenin sebebi, beyinde sonradan oluşan tümörün aslında önceden var olan akciğer kanseri hücrelerinden gelmesidir.

Kanser Türleri

Kanserler vücutta tespit edildikleri organa ya da bölgeye göre isimlendirilirler. Aslında tamamı,  vücudun kendi hücrelerinin kontrolsüz biçimde çoğalması nedeniyle ortaya çıkmaktadır. Yine de vücutta etkiledikleri organlara veya bölgelere göre adlandırılan kanserleri ‘kanser türleri olarak değerlendirmek, incelemek mümkündür. Çünkü hastalığın ortaya çıkma ve gelişme dönemi, kanser için uygulanacak tedavi bulunduğu bölgeye bağlı olarak değişebilir. Bu şekilde sınıflandırıldığında 100’ün üzerinde kanser türü olduğu söylenebilir. En çok rastlanan kanser türleri ise şunlardır:

Beyin tümörleri en sık rastlanan ve hastanın hayatını ciddi biçimde tehdit eden kanser türlerinden birisidir.
  • Beyin Tümörleri
  • Akciğer Kanseri
  • Cilt Kanseri
  • Böbrek Kanseri
  • Karaciğer Kanseri
    Akciğer, karaciğer, böbrek kanserleri de sıklıkla görülen kanser türleridir.
  • Pankreas Kanseri
  • Meme Kanseri
  • Serviks (Rahim Ağzı) Kanseri
  • Uterus (Rahim) Kanseri
  • Mide Kanseri
  • Kolon (Bağırsak) Kanseri
  • Prostat Kanseri
  • Mesane Kanseri
  • Testis Kanseri
  • Göz Kanseri
  • Özfagus (Yemek Borusu) Kanseri
  • Yumurtalık Kanseri
    Radyasyon kansere yakalanma ihtimalini artıran etkenlerin başında gelir.

Kanser Nedenleri

Kanser hastalıklarına yol açan kesin sebepler bilinmemektedir. Ama hastalığın ortaya çıkma riskini artırdığı tespit edilen bazı etkenler mevcuttur. Aşağıda sıralanan faktörler, kansere neden olan ya da kansere yakalanma riskini artıran etkenler olarak kabul edilmektedirler.

Kanser hastalarının önemli bir bölümünün sigara kullanma alışkanlıkları olduğu tespit edilmiştir.

 

  • Radyasyon,
  • Hayvanlarda gözlemlenen, DNA yapısını değiştirerek kanser oluşmasına neden olan virüsler (İnsanlarda böyle bir virüs henüz tespit edilmedi ama insanlarda kansere neden olabilen bazı virüslerin olduğu düşünülüyor.),
  • Bazı kimyasal maddeler,
  • İçinde katran gibi kanser oluşumuna neden olabilen (kanserojen) maddeler bulunduran sigara,
  • Kanserojen maddeler içermese de alkol,
  • Özellikle tehlikeli olduğu kabul edilen saatlerde maruz kalınan güneş ışığı,
  • Hava kirliliği,
    Sigara kullanımı sonucunda akciğer kanseri gibi kanser türlerine yakalanma ihtimali artmaktadır.
  • Kötü beslenme alışkanlıkları,
  • Aile öyküleri (özellikle 1.derece akrabaları arasında kanserli hastalar bulunan kişiler için risk yükselmektedir),
  • Bireylerin yaşam tarzları, yaşları ve cinsiyetleri kansere neden olan ya da bu hastalıklara yakalanma riskini artıran faktörler olarak kabul edilirler.

Kanser Belirtileri

Kanser, birçok farklı belirti gösterebilen bir hastalıktır. Erken teşhis edildiğinde tedavi edilme şansı önemli ölçüde artan kanser hastalıklarının öne çıkan ve kanser türlerinin çoğunda görülen belirtileri şunlardır:

  • Ani olarak başlayan iştahsızlık ve nedeni tespit edilemeyen (nedensiz) kilo kaybı,
  • Ciltte iyileşmeyen yaralar görülmesi ve deride değişiklikler ortaya çıkması,
  • İnatçı olarak nitelendirilen yüksek ateş,
  • Nedeni tespit edilemeyen, sebebi bilinmeyen ağrılar,
  • Vücutta meydana gelen kanamalar,
    İştahsızlık, kilo kaybı, artan yorgunluk gibi belirtiler kanser hastalığının belirtileri olabilirler.
  • Artan ve daha çok göze çarpan yorgunluk,
  • Vücutta (sebepsiz yere) oluşan şişlikler,
  • Yutkunma problemi yaşanması ve kronik ses kısıklığı olması,
  • İdrarda kan görülmesi veya dışkıda kan görülmesi
  • Hastayı huzursuz eden farklı şikâyetler.

Kanser Tanısı ve Tedavisi

Kanser tanısı hastalıklı dokudan örnek alınarak incelenmesi (biyopsi) sayesinde koyulacaktır.

Kanser tedavisi hastalığın türünün yanı sıra hastalığın bulunduğu evreye, hastanın yaşına ve genel sağlık durumuna, diğer bazı etkenlere bağlı olarak değişebilir. Bu nedenle kanser tedavisinin doğru olarak planlanmasının koyulan tanıya bağlı olduğu söylenebilir. Hastalıklı dokudan alınacak olan ve biyopsi olarak adlandırılan parçanın incelenmesi sonucunda kanserli hücreler içerdiğinin tespit edilmesi, kanser tanısının koyulduğu anlamına gelir. Yapılan incelemeler kanserin tipinin ve bulunduğu evrenin tespit edilmesini sağlayacaktır.

Kanser Evreleri

Kanser evreleri 1. Evreden 4. Evreye kadar olmak üzere toplam 4 tanedir. Bazı kanser türleri için geçerli olan sıfırıncı yani 0.evre de buna eklendiğinde 5 evreden bahsedilebilir:

Kanser evreleri
  • EVRE: Kanserin hala başladığı yerde olduğu ve diğer dokulara yayılmadığı evredir (erken evre kanser).
  • EVRE: Tümörün henüz küçük olduğu ve yakındaki dokulara derinlemesine yayılmadığı evredir. Hastalık lenf bezlerine veya vücudun diğer bölümlerinde bulunan dokulara da sıçramamıştır.
  • EVRE ve 3.EVRE: Kanserin 1.evreye göre yakında bulunan dokulara daha derinlemesine yayılan ve daha derin büyüdüğünü gösteren evrelerdir. Kanser lenf bezlerine de yayılmış olabilir ama henüz vücudun diğer bölgelerinde bulunan dokulara yayılmamıştır.
  • EVRE: Metastatik, ileri evre olarak da adlandırabileceğimiz evredir. Kanser vücudun diğer bölgelerindeki dokulara ve organlara yayılmıştır.

Tedavi Süreci

Kanserin türü ve ilerleme hızı (evresi) tespit edildikten sonra ve diğer etkenler de göz önüne alınarak tedavi planı yapılır. İlaçla tedavi (kemoterapi), yüksek enerjili ve iyonlaştırıcı ışınların kullanıldığı radyoterapi (X ışınları gibi), hastalıklı dokunun cerrahi yöntemlerle alındığı ameliyat tedavisi gibi seçeneklerden uygun olan tespit edilir ve yapılan tedavi planına bağlı kalınarak bu tedavi yöntemi uygulanır.

Radyoterapi de kanser tedavi seçenekleri arasında bulunmaktadır.

Hastalığın ilerleme hızına bağlı olarak (tedaviden sorumlu olan doktorun) tekrar evreleme yapılması ve tedavinin işe yarayıp-yaramadığının belirlenmesi gerekebilir. Özellikle tedaviden sonra tekrar nükseden kanserler söz konusu olduğunda tekrar değerlendirme yapmak gerekebilir. Bu süreçte de ilk olarak kanser tanısı koyulmasını sağlayan testlerin tekrar edilmesi gerekebilir. Bu testler sonucunda doktorun yeni bir kanser evresi belirlediği ve hastasına yeni bir tedavi planı önerdiği görülebilir.

 

 

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir