Kansızlık Belirtileri

Kansızlık olarak bilinen rahatsızlık aynı zamanda anemi adıyla da anılan hastalıktır. Kırmızı kan hücrelerinin sayılarında azalma olması ya da fonksiyonlarında anormallikler görülmesi olarak tanımlanabilir.

Kansızlık ve Neden Olabildiği Sorunlar

Alyuvar ya da eritrosit olarak da isimlendirilen kırmızı kan hücreleri, en önemli görevleri vücudun çeşitli yerlerindeki kılcal damarlara oksijen taşımak olan yapılardır. Bu görevi ana kırmızı rengini veren ve alyuvarların içinde bulunan hemoglobinler yerine getirmektedirler. Alyuvarların sayısında azalma olduğunda ya da içlerinde yer alan hemoglobinlerin sayısı azaldığında, damarlara yeterli miktarda oksijen taşınamaz. Anemi ya da kansızlık olarak isimlendirilen bu durum, dokularda ve organlarda hipoksi (oksijen azlığı) olarak adlandırılan soruna yol açabilir.

Alyuvar eksikliği ya da alyuvarların içinde bulunan, görevleri kılcal damarlara oksijen taşımak olan hemoglobinlerin azlığı durumunda ortaya çıkan hastalık, kansızlık (anemi) olarak adlandırılır.

Vücuttaki görevlerini yerine getirmek ve hayatta kalmak için oksijene ihtiyaç duyan hücrelere yeterli miktarda oksijen gitmemesi; hücrelerin, dokuların, organların farklı problemlerle karşılaşmalarına neden olur. Bazı kansızlık (anemi) türleri hayatı tehdit edecek kadar büyük sorunlarla karşılaşılmasına neden olabilirler.

Kansızlık Türleri ve Kansızlık Nedenleri

Kansızlık (anemi) farklı nedenlerle ortaya çıkabilen ve genellikle hastalığın ortaya çıkmasına yol açan nedene ya da hastalığın görülme şekline göre isimlendirilen, türlere ayrılan bir hastalıktır.

Kansızlık Türleri

Simgesi Fe olan demir elementinin (mineralinin) azlığı durumunda ortaya çıkan demir eksikliği anemisi, tüm anemi türleri içinde en çok görülen hastalıktır. Demir yönünden zengin gıdalarla beslenilmesi bu sorunun ortaya çıkmasını engelleyebilir.
  • Kan Yapımının Azalmasına Bağlı Olarak Gelişen Kansızlıklar (Anemiler): Kan yapımının azalmasına bağlı olarak gelişen kansızlıklar içinde ve tüm anemi türleri içinde en çok görülen demir eksikliği anemisidir. Kanamalar, bağırsak parazitleri, vücudun demir ihtiyacının arttığı dönemler (adet kanamalarının olması, süt verme dönemi, çocukluk dönemi) demir eksikliğine bağlı olarak ortaya çıkan kansızlıkların sebepleri olarak gösterilebilirler.
  • Megaloblastik Anemiler: B12 vitaminin ve folik asidin eksikliğinde ortaya çıkan Megaloblastik kansızlık sorunları, karaciğer hastalıkları, tiroit bezi yetersizliği, tüberküloz, Hodkgin hastalığı gibi durumlarda ortaya çıkabilirler. Hemolitik anemi olarak adlandırılan ve alyuvarların yıkımının arttığı durumlarda da bu tip anemi söz konusudur.
  • Talasemi: Akdeniz anemisi ya da Cooley kansızlığı olarak da adlandırılan bu kansızlık türü, daha çok Yunanlılarda ve İtalyanlarda görülen bir hastalıktır. Hemoglobin üretiminin gerçekleşmemesi nedeniyle ortaya çıkan talasemi, kalıtımsal alyuvar bozukluğu olarak da tanımlanan bir rahatsızlıktır.
    Kalıtımsal anemi türlerinden birisi olan talasemi, Akdeniz anemisi olarak da anılan bir hastalıktır.
  • Orak Hücreli Anemi: Alyuvarların yarım ay ya da orak şeklinde görüldüğü bu kansızlık türü de kalıtımsal bir hastalıktır. Hastalık taşıyıcısı bir kadının yine hastalığı taşıyan bir erkekle birlikte sahip olacağı çocuklarda şiddetli biçimde ortaya çıkabilir. Alyuvarların ömrü çok kısadır ve bunların içinde bulunan hemoglobinin biçimi normalden farklıdır.
  • Kronik Enfeksiyon Anemisi: Bu kansızlık türünde enfeksiyonlar, hastalıklar nedeniyle kemik iliği yetersizliği ortaya çıkar ve anemi gelişir. Verem, lösemi, kullanılan bazı ilaçlar ve bazı zehirli maddeler bu türdeki kansızlığın ortaya çıkmasına neden olabilirler.
  • Aplastik Anemi: Kemik iliğinde alyuvar üretilememesi durumudur. Benzin ve arsenik gibi maddelerin solunması ya da radyasyona maruz kalınması gibi durumlarda gelişebilir. Kemik iliğinin üç farklı kan hücresini de az üretmesiyle ortaya çıkar. İleri vakalarda kemik iliğinin kan hücrelerinin üretimini tamamen durdurduğu görülebilir.
  • Kalıtımsal Sferositoz Hastalığı: Alyuvarların şeker üretme yeteneklerinde görülen sorundan kaynaklanan ve kalıtımsal olarak sonraki kuşaklara geçen bir hastalıktır. Bu hastalığa sahip olan hastalarda kansızlık gelişir.

Kansızlık Belirtileri

  • Hastada sabah yorgunluğu, halsizlik, enerji azlığı gibi belirtiler görülmesi,
  • Normalden fazla üşüme hali, soğuğa karşı dayanıksız olmak,
  • Hastadaki renk solukluğu,
    Önemli anemi belirtileri arasında hastadaki renk solukluğu, halsizlik, enerji azlığı, sabah yorgunluğu gibi belirtiler bulunur.
  • Çarpıntı, nefes darlığı, çabuk yorulma gibi belirtilerin görülmesi,
  • Sinirlilik hali,
  • Konsantrasyon bozukluğu,
  • Tırnaklarda kırılma ve/veya kaşık tırnak olarak adlandırılan sorunun görülmesi,
  • Dilde düzleşme meydana gelmesi, kızarıklık ve tahriş olması,
  • Ağız kenarında oluşan çatlakların fark edilmesi,
  • Bağışıklık sisteminde zayıflık olması, bireyin kolay biçimde hastalanması anemi şüphesini ortaya çıkarabilecek belirtiler olarak sıralanabilirler.

Kansızlık Tedavisi

Anemi tedavisi hastalığın türüne, nedenine ve hastalığın bulunduğu seviyeye göre farklılık gösterir. Ama tüm kansızlık sorunlarının tedavisindeki ortak amacın kanın taşıdığı oksijen miktarını artırmak ve kansızlık nedenini tespit ederek tedavi etmek, ortadan kaldırmak olduğu söylenebilir.

Kansızlık tedavisinde sıklıkla ilaçlardan ve vitamin/mineral takviyelerinden (beslenme düzeninin değiştirilmesinden) yararlanılır. Ama bazı durumlarda hastaya kan nakli yapılması, ilik hücre nakli ve diğer cerrahi prosedürlere başvurulması da gerekebilir.

Hastaya yapılan mineral ve vitamin takviyeleri, beslenme düzenindeki değişiklikler, kansızlık nedeni olan hastalığı tedavi etmek veya alyuvar sayısını artırmak amacıyla verilen ilaçlar, kan nakli, ilik hücre nakli, gerekli olan durumlarda ve bazı kansızlık türlerinde uygulanan cerrahi müdahaleler, anemi türlerinin tedavisinde kullanılan yöntemler olarak gösterilebilirler.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir