Obezite Belirtileri

Obezite basit bir şekilde tanımlanırsa, hastalık derecesine varan şişmanlık, aşırı kilolu olma durumu olarak tanımlanabilir.

Vücuttaki yağ dokusunun aşırı fazla sayılacak miktarda artması durumunda ortaya çıkan obezite, bu nedenle etkilediği kişide önemli sağlık problemlerinin ortaya çıkma ihtimalini ve hastalıklara yakalanma riskini artırmaktadır. Dolayısıyla komplike bir rahatsızlık olarak kabul edilir. Beslenme alışkanlıklarındaki değişiklikler, teknolojinin ilerlemesi ve hareketsiz yaşam tarzının benimsenmesi, stresin ve iş yoğunluğunun artması, dünyada obezite sorunuyla karşılaşan kişi sayısının hızlı bir şekilde çoğalmasına yol açmaktadır.

Obezite Nasıl Saptanır?

Kişilerin tıbben obez olup-olmadıklarını belirlemek amacıyla farklı yöntemler kullanılsa da, vücuttaki yağ oranını ölçmek için en yaygın şekilde kullanılan ‘Vücut Kitle İndeksi (VKİ)’, bireylerin obez olup olmadıklarını basit bir şekilde hesaplamayla gösterebilen bir yöntemdir.

Obezite, basit bir hesaplama sonucunda ulaşılan Vücut Kitle İndeksi (Body Mass İndex) değerine göre tespit edilebilen bir rahatsızlıktır.

Vücut Kitle İndeksi (Body Mass İndex), kişinin kilosunun (kg), boyunun karesine (metre cinsinden) bölünmesiyle hesaplanır. Hesaplanan (kg/m2) değeri 18,5 altındaysa bireyin zayıf olduğu, 18,5-24,9 aralığındaysa normal kiloya sahip olduğu, 25-29,9 aralığında olduğunda kilolu olduğu söylenir. Bu değer 30’un üzerinde çıktığında ise bireyin obez (birinci derece obez) olduğuna, 35 üzerinde olması durumunda ileri obez (ikinci derece obez) olduğuna hükmedilir. 40’ın üzeri morbid obez (üçüncü derece obez), 50’nin üzeri süper obez olarak isimlendirilir. Bu değerler Dünya Sağlık Örgütü tarafından kabul edilen referans aralıklarıdır.

Örneğin 70 kg ağırlığında ve 1,5 m borunda olan bir bireyin vücut kitle indeksi:

70/1,52 =  70/2,25 = 31,111

olarak hesaplanır. Çok ağır olarak görünmemesine rağmen boyu oldukça kısa olan bu birey, obez olduğunu gösteren Vücut Kitle İndeksine sahiptir.

Normal, kilolu ve aşırı kilolu (obez) olduğu açıkça görülebilen bireyler.

Oysa çok daha ağır olan bir kişi obez olmayabilir. Örneğin 90 kilo ağırlığında ve 1,85 m boyunda olan bir birey,

90/1,852 = 90/3,4225 = 26,3 (yaklaşık)

Vücut Kitle İndeksine sahiptir. Dolayısıyla ilk hesaplamadaki örnekten 20 kilo daha ağır olmasına rağmen, normal kabul edilen VKİ değerinin biraz üzerinde olan, biraz kilolu olduğunu gösteren Vücut Kitle İndeksi katsayısına sahiptir.

Dünya Sağlık Örgütü verileri, dünyada yaşayan 2 milyara yakın kişinin aşırı kilolu olduğunu ve bunlardan 600 milyon kişi kadarının obez olduğunu göstermektedir. Önemli sağlık problemlerine yol açabilen obezite problemi, tüm dünyadaki en önemli sağlık sorunlarından birisi olarak kabul edilmektedir.

 

 

Ayrıntılı Hesaplamalar

Vücut ağırlığının m2 cinsinden birim alana düşen kısmının hesaplanmasını sağlayan Vücut Kitle İndeksi, obez olan insanların tespit edilmesinde en yaygın şekilde kullanılan yöntemdir. Ayrıntılı vücut Kitle İndeksi hesaplamalarında ise cinsiyet ve yaş gibi faktörler de göz önüne alınır. Ayrıntılı şekilde yapılan Vücut Kitle İndeksi hesaplamaları ve değerlendirmeleri, vücut yağ yüzdenizin, kilonuzun ve bel çevrenizin normal kabul edilen sınırlar içinde olup olmadığını gösterir.

Vücut Kitle İndeksinin (Body Mass İndex) ayrıntılı olarak değerlendirilmesi.

Cinsiyet ve yaş gibi faktörler de ayrıntılı hesaplamalarda önemlidir çünkü yetişkin bir erkeğin normal kabul edilen ortalama vücut yağ oranının %12-18 olması beklenirken, kadınlarda normal kabul edilen ortalama vücut yağ oranı %20-28 aralığındadır. Vücut yağ oranının erkeklerde %25’in üzerine çıkması obezite olarak kabul edilirken, kadınlarda obezite işareti olduğu düşünülen durum, vücut yağ oranının %30’un üzerine çıkmasıdır.

Obezite Nedenleri

Obezite sorununun başlıca nedenleri sağlıksız beslenme ve yetersiz fiziksel aktivite olarak gösterilebilir. Ama genetik, fizyolojik, biyokimyasal, nörolojik, çevresel, sosyo-kültürel ve psikolojik birçok faktör ve bu faktörlerin birbirleriyle olan etkileşimleri obezite sorununun ortaya çıkmasında etkili olduğu kabul edilen faktörlerdir. Obezite sorunuyla karşılaşan bireylerde bu sorunun ortaya çıkmasına neden olan başlıca faktörler ise şunlardır:

En önemli obezite nedenlerinin aşırı ve yanlış beslenme alışkanlıkları ile yetersiz seviyede egzersiz yapılması olduğu söylenebilir.
  • Aşırı ve yanlış (sağlıksız) beslenme alışkanlıkları,
  • Yetersiz fiziksel aktivite,
  • Yaş ve cinsiyet,
  • Psikolojik problemler,
  • Eğitim düzeyi,
  • Sigara ve alkol kullanımı
  • Çeşitli sosyo – kültürel etmenler,
  • Sık aralıklarla uygulanan çok düşük enerjili diyetler,
  • Gelir durumu,
  • Hormonal faktörler,
  • Genetik faktörler,
  • Metabolik faktörler,
  • Antidepresanlar ve benzeri ilaçların kullanımı,
  • Doğum sayısı ve doğumlar arası süre, obezite sorununun ortaya çıkmasını kolaylaştıran önemli etkenlerdir.

Obezite Belirtileri

Obezite, etkilediği bireyin fiziksel olarak değişmesine yol açan bir sorundur. Dolayısıyla aşırı kilolu olma durumu, şişmanlık, obezite belirtileri arasında ilk sırada yer alacaktır. Obezite problemi nedeniyle görülen diğer belirtiler ise şunlar olabilir:

En önemli obezite belirtisi bireyin aşırı kilolu bir görünüm almasıdır. Bunun yanı sıra aşırı terleme, horlama, ciltte tahrişe bağlı olarak ortaya çıkan enfeksiyonlar gibi belirtiler de obezite belirtileri olarak sıralanabilirler.
  • Horlama,
  • Aşırı terleme problemi,
  • Eklemlerde ve sırtta ağrı olması,
  • Cilt dokusunda tahrişe bağlı olarak ortaya çıkan enfeksiyon problemleri,
  • Sürekli uykulu ve yorgun olma durumu,
  • Uyku apnesi sorunu,
  • Uyuyamamak,
  • Depresyon
  • Basit hareketlerde bile yorulmak, nefessiz kalmak.

Obezite Tedavisi

Obezite yukarıda anlatılan Vücut Kitle İndeksinin hesaplanması yöntemiyle ve diğer bazı yöntemlerle teşhis edilebilen bir rahatsızlıktır. Tedavi edilebilen bir sorun olan obezite, aşağıdaki tedavi yöntemlerinden faydalanılarak ortadan kaldırılabilir/semptomları hafifletilebilir:

Obezite tedavisi, kişiye özel planlanan diyet ve yapılan egzersiz programı etrafında şekillenir. İlaç tedavisi ve cerrahi tedavi yöntemleri de obezite tedavisinde başvurulan tedavi yöntemleri olabilirler.
  • Kişiye uygun olarak hazırlanan diyet programı,
  • Fiziksel aktivite planlamasının yapılması,
  • Hastaya davranış değişiklikleri tedavisi uygulanması, uygun davranış biçimleri kazandırılması,
  • İlaç tedavisi,
  • Gerektiğinde yapılan cerrahi operasyonlar.

Bu yöntemlerden faydalanılan ve kişiye özel olarak planlanan obezite tedavisi, ‘obez’ olarak nitelendirilen bireylerin normal kilolarına kavuşmalarını ve sağlıklı bir yaşam sürdürmelerini sağlayabilir.

 

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir