Parazit Belirtisi

Parazit, sözlük anlamıyla diğer canlıların içerisinde veya üzerinde yaşayabilen, bu canlıların zararına onlardan beslenerek hayatlarını sürdüren organizmalara olarak tanımlanabilir. Bu tanıma uygun olarak insanların bağırsaklarında yaşayan kıl kurtları, çengelli solucan, askaris (yuvarlak solucan), kamçı kurdu, cüce tenya gibi canlıların tümünü ‘bağırsak parazitleri’ olarak adlandırıyoruz.

Canlıların içerisinde ya da üzerinde yaşayabilen, üzerinde yaşadığı canlının zararına olacak şekilde beslenen ve hayatını sürdüren organizmalar ‘parazit’ olarak adlandırılırlar.

Bağırsak parazitleri aslında bilinenden daha büyük bir sorun durumunda bulunmaktadırlar. Dünya nüfusunun yaklaşık yarısının yani dünya çapında milyarlarca insanın bağırsak parazitlerinden etkilendikleri tahmin ediliyor. Bağırsak paraziti sorunundan etkilenen kişilere şişkinlik, karın ağrıları gibi farklı rahatsızlıklar yaşatabilen bu problem, çocuklarda gelişimi olumsuz yönde etkileyebilecek kadar önemli etkiler yaratabilen bir sağlık sorunu olarak kabul ediliyor.

Parazit Nedenleri

Parazit olarak değerlendirilen organizmalar arasında amip ve giardiya gibi tek hücreli canlılar da bulunmaktadır. Kıl kurdu, şerit gibi bağırsak parazitleri de bunlara eklendiğinde, parazitlerin insan vücuduna girmek için çeşitli yollar bulabileceklerini tahmin etmek zor değildir. Ama parazitlerin insan vücuduna girmelerini, bağırsaklara yerleşmelerini sağlayan başlıca 4 yoldan söz edilebilir:

  • Çengelli kurtlar gibi organizmaların larvalarının deriden içeriye girmeleri,
  • Enfekte etlerde bulunan larvaların beslenme yoluyla vücuda girmesi,
  • Parazit larvalarının-yumurtalarının-diğer organizmaların/mikroorganizmaların eslenme haricinde kalan durumlarda fakat yine ağız yoluyla vücuda alınması,
    Temiz olmayan içme sularının ve diğer gıdaların tüketilmesi, parazitlerin insan vücuduna girmelerini sağlayan bir yoldur.
  • İnsekt olarak isimlendirilen böcekler tarafından ısırılan kişilerin vücuduna parazitlerin girmesi, bağırsak parazitlerinin vücuda girmelerini ve bağırsaklara yerleşmelerini sağlayan başlıca yollar olarak gösterilebilir.

Akarsular, göller, içme suları, diğer su kaynakları, hijyenik şartlara uymayan yiyecekler parazitlerin yayılmasını ve bazı durumlarda da insandan insana geçmesini sağlayan etkenler olarak kabul edilirler. Özel bazı durumlarda da parazitlerin insandan insana geçmesi söz konusu olabilir. Örneğin parazit bulunan bebeğinin altını temizleyen anneye parazit bulaşabilir. Korunmasız seks yapan kişilerden birisinde bulunan parazitin partnerine geçtiği de sıkça görülen bulaşma sebeplerinden birisidir.

Çocuklar, bağışıklık sistemlerinin zayıf olması nedeniyle ve temizlik alışkanlıkları/davranış biçimleri oturmamış olduğu için, parazit sorunuyla karşılaşma riski yüksek olan bireyler arasında yer alırlar.

Çocuklar, korunmasız seks yapan kişiler, güvenilir içme sularını tüketmeyen ya da güvenilir beslenme kaynaklarından beslenmeyen kişiler, parazit sorunuyla karşılaşma riski yüksek olan kişiler olarak gösterilebilirler.

Parazit Belirtileri

Bazı parazitler herhangi bir belirti vermeden insan vücudunda yaşayabilirler. Belirti verdiklerinde ise söz konusu olan belirtiler parazitin türüne, yerleştiği organa, parazitin miktarına ve diğer bazı faktörlere göre farklılık gösteren belirtiler olabilirler. Sık rastlanan ve kendilerini bazı belirtilerle gösteren parazit türlerinden bahsedilirse, ortaya çıkan belirtilerin ve semptomların genellikle parazitin vücuda girmesinden itibaren 1-3 hafta içinde görüldüğü söylenebilir. Parazitler nedeniyle görülebilen bazı belirtiler şunlardır:

Sıklıkla görülen parazit belirtileri arasında mide bulantısı, karın ağrısı, şişkinlik ve gaz sorunu, kilo kaybı gibi belirtiler bulunur.
  • Kötü kokulu dışkı ve sulu ishal,
  • Halsizlik,
  • Sıtmaya benzetilen titremeler,
  • Karın ağrıları,
  • Şişkinlik ve gaz problemleri,
  • Mide bulantısı,
  • Kilo kaybı,
  • Anal bölgede hissedilen kaşıntı.

Genellikle 2-6 hafta arasında devam eden parazit belirtileri, çoğu zaman vücudun savunma mekanizmaları sayesinde vücuttan atılan parazitler nedeniyle ortadan kalkarlar. Ama parazit belirtilerinin daha uzun süre devam ettiği ya da bir süre sonra tekrarladığı da görülebilir.

Parazit Sorununun Tedavisi

Su kaybı ve dehidrasyon, büyümede ve gelişmede yavaşlama, laktoz intoleransı, anemi gibi önemli sağlık sorunlarına/komplikasyonlara yol açabilen parazitler sorununu tedavi etmektense parazitlere karşı basit önlemler almak yerinde bir davranış olacaktır.

Parazitlerin vücuda girmesini engelleyebilen önlemler arasında elleri tuvalet ihtiyacını giderdikten sonra ve diğer zamanlarda düzenli olarak su-sabun ile yıkamak, su-sabun olmadığı durumlarda alkol bazlı dezenfektanlar kullanmak, korunmasız seksten kaçınmak, güvenilir olmayan suları ve diğer besinleri tüketmemek, besinleri mümkün olduğu kadar pişirerek tüketmek, çiğ yememek gibi oldukça basit önlemler parazit sorunuyla karşılaşılmasını önleyebilirler.

Parazit sorunu ile uğraşmak istemeyenlerin ellerini düzenli olarak yıkamak ve tüketilen suların/besinlerin hijyen kurallarına uymalarına dikkat etmek gibi önlemler almaları gerekir.

Vücudunuzda parazit olduğunu anlamak, rahatsızlığı teşhis etmek amacıyla doktorunuzun kullanacağı yöntemler ise, şikâyetler doğrultusunda yapılan kan tahlilleri ya da gaita testi gibi testler olacaktır.

Parazit probleminin herhangi bir belirtiye ve semptoma yol açmadığı durumlarda tedavi gerekmeyebilir. Diğer durumlarda vücuttaki parazitin türüne göre antibiyotikler, tinidazol gibi bakteriyel enfeksiyonların tedavisinde kullanılan ilaçların kullanılması gerekebilir. Çocuklar için bunlara benzeyen özelliklere sahip olan sıvı formdaki ilaçlar vardır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir