Şeker Hastalığı Belirtileri

Şeker hastalığı olarak da isimlendirilen diyabet, insülin üretmekle görevli olan pankreasın bu görevini yapamadığı ya da insülin ürettiği durumlarda insülin hormonunun verimli biçimde kullanılamadığı durumlarda ortaya çıkan hastalığın adıdır. Tıp dilindeki adı Diabetes Mellitus olan diyabet (şeker hastalığı), kandaki şeker seviyesinin normal değerlerinin üzerine çıktığı ve normal şartlarda şeker içermeyen idrarda şeker bulunması olarak da anlatılabilir.

Şeker hastalığı, insülin hormonunun üretilmediği ya da üretilmesine rağmen etkili biçimde kullanılamadığı durumlarda ortaya çıkan bir hastalıktır. İnsülin hormonu üretemeyen hastaların ömür boyunca insülin hormonu almalarını gerektirebilir.

Şeker hastalığı olan kişiler besinlerden kana geçen glukozu yani şekeri kullanamazlar. Hiperglisemi adı verilen kan şekeri seviyesinin yükselmesi haline yol açan bu durum, böbreğin idrara şeker kaçırmaya başlamasına neden olur. Yani normal şartlarda şeker içermeyen idrarda şekere rastlanır. İdrarda şeker olması, hastanın aynı zamanda su ve tuz kaybettiği anlamına gelir. Şeker hastalarının olağandan fazla susamalarının ve sürekli su içmek istemelerinin sebebi budur.

Şeker Hastalığının Ortaya Çıkışı ve Yarattığı Etkiler

Normal kan şekeri, karbonhidrat metabolizmasında bozukluk olmayan ve genel sağlık durumunda sorun olmayan bir kişide 100 mg/dl (açlık kan şekeri) altında bulunur. Şeker hastalığının neden olduğu sorunların açığa çıkması durumunda açlık kan şekeri bu değerin üzerine çıkmaya başlar. 180 mg/dl üzerine çıktığında ise böbrek idrara şeker kaçırmaya başlar.

Şeker hastalığı neticesinde ortaya çıkan hipreglisemi, hastanın idrarında şeker görüldüğü, hastanın su ve tuz kaybettiği bir durumdur. Şeker hastalarının normalden fazla susamasının, yorgunluk, halsizlik hissetmelerinin nedeni olarak gösterilebilir.

Su, tuz ve mineral kaybına uğrayan hastada su kaybının yanı sıra kilo kaybı, halsizlik ve yorgunluk gibi belirtiler ortaya çıkabilir. Bazı durumlarda uzun yıllar içinde ortaya çıkabilen hiperglisemi hiçbir belirti göstermeyebilir ama üst paragrafta anlatılan durumun sürekli ve uzun süre devam eden bir sorun haline gelmesi, bahsedilen belirtilerin ortaya çıkmasına neden olur.

Şeker Hastalığı Türleri

Şeker hastalığının, diyabet sorununun farklı türleri vardır. Hastalığın öne çıkan çeşitleri şunlardır:

Şeker hastalığı yani diyabet, farklı türleri olan ve tedavisi hastalığın türüne göre planlanan/yapılan bir hastalıktır.
  • Tip 1 Diyabet: Pankreasın insülin üretmediği ya da yetersiz miktarda ürettiği durumlarda ortaya çıkan sorundur. Genellikle çocuklukta ortaya çıkar ve hastanın ömrü boyunca insülin kullanmasını gerektirir.
  • Tip 2 Diyabet: Hücrelerin insülin hormonuna duyarsızlaştığı durumlarda gelişen hastalıktır. Kan şekerini düzenlemekle görevli olan insülin hormonu üretilmektedir ama hedef dokularda etkili biçimde kullanılamamaktadır. Tip 2 Diyabet hastaları, tüm diyabet hastalarının %90’ını oluşturmaktadırlar.
  • Gestasyonel Diyabet: Gebelikte ortaya çıkan ve gebe kadınların %3’ünü etkileyen bir sorundur. Genellikle gebeliğin ikinci yarısında kam şekerinin yükselmesine yol açar. Yükselen kan şekeri, doğum gerçekleştikten sonra normal seviyesine döner.
  • Pre-diabet (Gizli Şeker): Kan şekerinin yüksek olduğu ama sorun yaşayan bireye şeker hastalığı (diyabet) tanısı konmasına yetecek kadar yüksek olmadığı durumlardır.

Şeker Hastalığı Nedenleri

Şeker hastası olan 10 kişinin 9’unda görülen Tip 2 Diyabet hastalığının bazı nedenleri ve risk faktörü olarak kabul edilen etkenler şunlardır:

Obezite ve hareketsiz yaşam tarzı, şeker hastalığının ortaya çıkma ihtimalini önemli oranda artıran faktörlerdir.
  • Obezite,
  • İlerleyen yaş,
  • Hareketsiz yaşam tarzı,
  • Stres,
  • Gebelikte ortaya çıkan gestasyonel diyabet ve normalden yüksek doğum ağırlığına sahip olan bebek doğurmak,
  • Ebeveynlerde şeker hastalığı olması, Tip 2 diyabet nedenleri veya hastalığın ortaya çıkma ihtimalini yükselten risk faktörleri olarak gösterilebilirler.

Şeker Hastalığı Belirtileri

Aşağıda sıralan belirtilerden ilk 3 tanesi şeker hastalığının ortaya çıktığını gösterebilen belirtilerdir. Diğer belirtiler ise zaman içinde gelişebilen belirtiler ve komplikasyonlar olarak gösterilebilirler.

Ağızda kuruluk ve aşırı su içme isteği, şeker hastalığının önemli belirtilerinden birisidir.
  • Ağızda kuruluk olması ve aşırı miktarda su içme isteği olması,
  • Normalden daha fazla miktarda yemek yeme ihtiyacı, doyamama hissi,
  • Normalden daha sık bir şekilde idrara çıkma ihtiyacı hissedilmesi,
  • Hızlı ve istemsiz şekilde gerçekleşen kilo kaybı,
  • Halsizlik ve yorgunluk durumları,
  • Bulanık görme,
  • Ağızda aseton benzeri bir koku olması,
  • Ciltte kaşıntı olması, ciltte kuruluk olması,
  • Yaraların normal şartlarda iyileştikleri süreden daha uzun sürede iyileşmeye başlaması,
  • Ayaklarda karıncalanma ve uyuşma olması.

Şeker Hastalığı Tedavisi

Şeker hastalığının tanısı açlık kan şekerinin ve gerekirse tokluk kan şekerinin ölçülmesiyle konulur.

Açlık kan şekeri değerinin (ve gerektiğinde tokluk kan şekeri) değerinin ölçülmesiyle koyulan şeker hastalığı tanısı, diğer bazı tetkiklerle birlikte şeker hastalığı tedavisinin planlanmasını sağlayan işlem olacaktır.

Tip 1 Diyabet hastalarının insülin kullanmaları gerekecektir. Doktorun tavsiye ettiği dozda kullanılan insülinin yanı sıra beslenme tedavisi yani hastanın ihtiyaçlarına göre hazırlanan diyet, Tip 1 Diyabet hastaları için uygulanan tedaviyi oluşturan yöntemler/ilaçlar olarak gösterilebilirler.

Tip 2 Diyabet hastalarının da beslenme düzenlerini ayarlamaları ve insülin hormonu salgılamaya ya da insülin hormonu miktarını artırmaya yönelik olan oral antidiyabetik ilaçları kullanmaları gerekecektir.

Şeker hastalığının tedavisinde önemli unsurlardan birisi, hastalığın türü ne olursa olsun uygulanan beslenme (diyet) tedavisidir.

Tedavilerine uygun şekilde devam etmeyen şeker hastalarında böbrek hasarları gibi birçok sağlık sorunu ortaya çıkabilir. Çok sayıdaki farklı sağlık sorununun ortaya çıkmasını engellemek için şeker hastalığının tedavi ilkelerine uygun olarak tedavi edilmesi gerekir. Hekim, diyetisyen, diyabet hemşiresi, diyabet okulları, dernekler, vakıflar ve gönüllü kuruluşlar, hastanın ailesinin yanı sıra (tedavi sırasında) hastaya destek veren kişiler, kurumlar ve kuruluşlardır.

 

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir