Tüberküloz Belirtileri

1882 yılında Alman bilim insanı Robert Koch tarafından keşfedilmesi nedeniyle Koch Basili olarak da anılan mycobacterium tuberculosis isimli bakterinin neden olduğu hastalığa tüberküloz ismi verilmektedir. Halk arasında daha çok ‘verem’ olarak bilinen tüberküloz, iltihaplı ve bulaşıcılığı yüksek olan bir hastalıktır.

Her yıl dünya çapında 10 milyon kişinin yakalandığı tüberküloz hastalığı, dünya çapında değerlendirildiğinde %30 gibi yüksek bir oranla ölümle sonuçlanan bir hastalıktır. Yani her yıl dünya çapında bu hastalıktan ölen kişilerin sayısı 3 milyon civarındadır. Bu ölümlerin çoğu ekonomik kaynakları ve tıbbi kaynakları kısıtlı olan gelişmemiş ülkelerde meydana gelmektedir. Gelişmemiş ülkelerde tüberküloz vakalarının ölümle sonuçlanma oranları çok yüksektir. Gelişmiş ülkelerde tüberkülozdan ölüm oranları düşük bir seviyede bulunsa da, gelişmemiş ülkelerdeki istatistiklerle birlikte dünya çapındaki tüberküloz ölüm oranı %30 gibi çok yüksek bir seviyeye çıkmaktadır. Ülkemizde ekonomik ve tıbbi kaynakların sınırlı olduğu, tıp biliminin henüz yeterince gelişmediği yıllarda tüberküloz hastalığının ‘ince hastalık’ olarak isimlendirilmesi boşuna değildir.

Gelişmemiş ülkelerde tüberküloz hastalığı sonucunda kaydedilen ölüm oranları çok yüksektir. Ülkemizdeki Verem Savaş Dispanserleri ve Verem Savaş Dernekleri, hastaların çabuk şekilde tespit edilmelerine ve etkili biçimde tedavi edilmelerine dikkat ederek bu hastalık sonucunda meydana gelen ölümlerin yok denecek kadar az olmasını sağlamaktadırlar.

Ülkemizde kurulan Verem Savaş Derneği ve benzerleri, geçmişte ölüm oranları çok daha yüksek olan tüberküloz hastalığıyla etkili bir şekilde mücadele etmek amacıyla kurulmuş derneklerdir. Dünya Sağlık Örgütü (WHO) tarafından örnek gösterilen kurumlar olan ülkemizdeki Verem Savaş Dernekleri, uzun yıllar boyunca halkın bu hastalık hakkında bilinçlenmesini ve hastalığa yakalananlara mümkün olan en iyi tıbbi bakımın sağlanmasını hedeflemişlerdir. Günümüzde sadece 1-7 Ocak arasındaki Verem Savaş Haftasında hatırlanan bu dernekler, yarım asır boyunca tüberküloz hastalığıyla etkili bir şekilde savaşılmasını sağlamışlardır.

Tüberküloz Nedenleri

Tüberkülozun asıl nedeni yukarıda da belirttiğimiz gibi

dir. Tüm insanların neredeyse %25’inde bulunan bu bakteri, çok dirençli ve uzun yıllar boyunca (vücutta) uykuda bekleyebilen bir mikroorganizmadır. Vücudun bağışıklık sistemini zayıflatan çeşitli etkenler (sağlıksız beslenme, sigara, alkol, bağışıklık sistemini baskılayan ilaçlar, vücut ağırlığının ideal kabul edilen seviyenin %10 altına düşmesi vb.) sonucunda harekete geçen bakteri, tüberküloz hastalığının ortaya çıkmasına neden olur.

Tüberküloz mycobacterium tuberculosis bakterisi nedeniyle ortaya çıkan ve hava yoluyla bulaşan bir hastalıktır.

Tüberküloza yakalanma riski yüksek olan kişiler ise yaşlılar ve çocuklar gibi bağışıklık sistemi nispeten zayıf olan kişilerdir. Bunun yanı sıra bazı hastalıklara yakalanmış olan kişiler (HIV, akciğer kanseri, şeker hastalığı, lenfoma, lösemi, kronik böbrek yetmezliği, KOAH, astım vb.), yukarıda sayılan ve bağışıklık sistemini zayıflatan alışkanlıklara/yaşam tarzına/ilaç kullanımım şekline sahip olan kişiler de bu hastalığa yakalanma riski yüksek olan kişiler olarak gösterilebilir.

Tüberküloz hava yoluyla bulaşan bir hastalıktır. Hastalığa yakalanan kişinin öksürme, hapşırma, konuşma, tükürme gibi yollarla dışarı attığı bulaşıcı damlaların içinde bir süre hayatta kalan bakteri, aynı havayı soluyan kişilere geçerek hastalığın bulaşmasına neden olur.

Tüberküloz Belirtileri

Çoğunlukla hafif şekilde başlayan ve bazı zamanlarda aylar boyunca fark edilmeyen en belirgin tüberküloz belirtileri şunlardır:

Uzun süren kuru öksürük tüberküloz hastalığının en önemli belirtisi olmasının yanı sıra hastalığın başka kişilere bulaşmasına neden olan bir durumdur.
  • Uzun süren kuru öksürük hastalığın en tipik belirtisi olarak gösterilebilir.
  • Öksürükle ağızdan kan gelmesi hastalığın en bilinen belirtilerinden birisidir.
  • Göğüs ağrıları da genellikle tüm hastalarda görülen belirtilerdir.
  • Halsizlik ve kilo kaybı da hastaların çoğunda görülen belirtilerdir.
  • Tüberküloz hastalarında iştahsızlık görülebilir.
  • Özellikle akşam saatlerinde yükselen ateş tüberküloz belirtisi olabilir.
  • İleri vakalarda nefes darlığı meydana gelebilir.

Tüberküloz Tedavisi

Hastalığın yayılmasını önlemek yani vereme yol açan bakterinin bulaşma zincirini kırmak, tüberküloz hastalığıyla savaşta öncelikli amaçtır. Bu nedenle tüberküloz hastalarının erken tespit edilmeleri ve tedavilerine mümkün olan en kısa süre içinde başlamaları gerekir.

En az 6 ay süren tüberküloz tedavisi sırasında hastanın kullandığı ilaçların takip edilmesi gerekir. Bu görevi yerine getiren sağlık kuruluşları Sağlık Bakanlığı ve Verem Savaş Dispanserleridir.

Uzun süren tüberküloz tedavisi (en az 6 ay) sırasında hastanın özel antibiyotikler kullanması gerekir. Tedavi sırasında bağışıklık sisteminin güçlenmesini sağlayan vitaminler de kullanılabilir. İlaçların takibinin yapılması ve hastanın uygun dozda, gerekli olan süre boyunca ilaçlarını kullandığından emin olunması gerekir. Verem Savaş Dispanserleri hastalığın ve ilaçların takip edilmesini sağlarlar.

Tedavi sırasında hastanın bol temiz hava alması, bol su içmesi, sağlıklı ve dengeli biçimde beslenmesi gerekir. Güneş ışınlarının da hastalığa yol açan bakteriyle savaşılmasına yardımcı olduğu bilinmektedir.

Tüberküloz Hastalığına Karşı Alabileceğiniz Önlemler

Verem aşısı olarak bilinen BCG aşısı, tüberküloz hastalığına karşı alınabilecek en etkili önlemdir.

Tüberkülozdan korunmak için alınması gereken önlemler ise oldukça basit önlemlerdir. Çocukları verem hastalığından korumak amacıyla yapılan BCG aşısının yapılması bu önlemlerden birisidir. Hijyen kurallarına dikkat etmek, sağlıklı ve dengeli beslenmek, bağışıklık sisteminin zayıflamasına neden olan alışkanlıklardan ve yaşam tarzından uzak durmak da önemlidir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir