Ürtiker Belirtileri

Ürtiker ya da halk arasında kullanılan adıyla kurdeşen, deriden kabarık, basınca solan, etrafı kızarık ve sınırları belli olan kaşıntılı döküntüler biçiminde ortaya çıkan bir cilt hastalığıdır. 24 saat içinde kabaran, kızaran ve kaşınan döküntüler, ortadan kaybolurlar ve vücudun başka bir yerinde tekrar çıkarlar.

Toplumdaki her 4 kişiden birisinin hayatının farklı dönemlerinde karşılaştığı yaygın bir sağlık sorunu olan ürtiker, bazı araştırmacılar tarafından kendi başına bir hastalık olmadığı, bir belirti olarak ortaya çıktığı düşünülen/kabul edilen bir sorundur.

Ürtiker Nedenleri

Ürtiker, histamin olarak isimlendirilen ve fizyolojik bağışıklık yanıtının oluşturulmasında, sindirim teşvik edilmesinde, uyku ve orgazm gibi fonksiyonların yerine getirilmesinde önemli rolleri olan bir kimyasal bileşik nedeniyle ortaya çıkan bir sorundur. Vücuttaki mast hücrelerinden salınan ve beslenme yoluyla da alınabilen histamin, damarların genişlemesine, damar duvarlarının geçirgenliğinin artmasına ve bunlardan ötürü damar dışına sıvı çıkışına neden olan bir kimyasal bileşiktir. Damar dışına sıvı çıkması ise, ciltte şişliklerin ve kızarıklıkların ortaya çıkmasına yol açar.

Ürtiker, deriden kabarık, basınca solan, etrafı kızarık ve sınırları belli olan kaşıntılı döküntüler biçiminde ortaya çıkan bir cilt hastalığıdır

Ürtiker problemine yol açabilen nedenler arasında kimyasal madde içeren besinler, bazı ilaçlar, güneş ışınları, soğuk hava, stres gibi nedenler bulunmaktadır. Böcek sokmaları, solunum yoluyla alınan alerjenler (polen, tüylü hayvan kepekleri, küf sporları vb.), çeşitli enfeksiyonlar (kronik sinüzit, kronik tonsillit, diş absesi, viral enfeksiyonlar), romatizmal hastalıklar ve bazı tiroit bezi hastalıkları da ürtiker nedenleri arasında bulunan faktörlerdir.

Erişkinlerde ürtikere yol açtığı belirlenen yiyeceklerin başında midye, istiridye, pavurya gibi kabuklu deniz ürünleri ve tahıllar, çikolata, meyve suları, süt ve süt ürünleri, yumurta ve çilek gibi besinler bulunmaktadır.

Sivrisinek, pire gibi böceklerin ısırıkları, penisilin ve penisilin türevi antibiyotikler de sıklıkla ürtikere neden olabilen faktörler olarak gösterilebilirler.

Ürtiker Türleri

Semptomatik Dermografizm, Kolinerjik ürtiker, Sıcak kontakt ürtiker gibi fiziksel nedenlere bağlı ürtiker türleri bulunmaktadır. Ürtiker çok sayıdaki bu klinik ürtiker türlerinin yanı sıra süresine bağlı olarak iki başlık altında incelenen bir hastalıktır:

  1. Akut Ürtiker: Genellikle besinlere/ilaçlara bağlı alerjik reaksiyonlar ya da enfeksiyonlar nedeniyle ortaya çıkan ve çoğu zaman 2-3 hafta içinde kendiliğinden geçen ürtiker sorunlarıdır.
    Midye, istiridye, pavurya gibi kabuklu deniz ürünleri ve tahıllar, çikolata, meyve suları, süt ve süt ürünleri, yumurta ve çilek gibi besinler, ürtiker sorununun ortaya çıkmasına neden olabilen gıdalardır.
  2. Kronik Ürtiker: Vakalarda gelişen şikâyetlerin %25’i dış etkenlere bağlı olarak ortaya çıkan (Soğuk, su, egzersiz, güneş ışıkları, basınca maruz kalınması), bunun dışında kalan vakalarda sorunun nedeni tam olarak anlaşılamayan ve 6 haftadan uzun süre devam eden ürtiker problemleridir. Nedenleri saptanan vakalar, fiziksel, kontakt ve kolinerjik olarak (yani hastalığın ortaya çıkma sebebine bağlı olarak) alt tiplerin tanımlanmasını, hastalığın alt tiplerinin belirlenmesini sağlayan vakalardır.

Ürtiker Belirtileri

Sıklıkla görülen belirtiler şunlardır:

Vücudun her yerinde ortaya çıkabilen kaşıntılı, kırmızı ve sert kabarıklıklar, ürtiker hastalığının en önemli belirtileridir.
  • Vücudun her yerinde ortaya çıkabilen kırmızı ve sert kabarıklıklar,
  • Kabarıklıkların çoğunlukla kaşıntılı olması ve kaşıntının geceleri artması,
  • Kabarıklıkların üzerinin su toplaması (ender olarak görülür),
  • Klinik tablonun akşamları veya adet döneminde şiddetlenmesi,
  • Dudaklarda ve göz kapaklarında ortaya çıkabilen şiddetli şişlikler,
  • Kusma, halsizlik, karın ağrısı, baş ağrısı, eklem ağrısı (artralji), ishal, baş dönmesi, bayılma gibi diğer bazı hastalıklarda da görülebilen belirtiler.

Ürtiker Tanısı

Tanısal işlemlerin temelini hastanın öyküsünün oluşturduğu bir hastalıktır. Özellikle şikâyetlerinin, hastalığın belirtilerinin görülmediği dönemlerde doktora başvuran hastalardan alınan iyileşme süresi, hastalığın ne kadar zamandır devam ettiğine dair bilgi, kabarıklıkların basmakla solup-solmadıkları gibi bilgiler, hastalığın tanısının konulmasında ve türünün tespit edilmesinde büyük önem taşıyan bilgilerdir.

Ürtiker tanısı, hastanın şikayetlerine ve öyküsüne bakarak bazı testler/tetkikler isteyen uzman doktorlar tarafından konur.

Tanısal testler, laboratuvar testleri ve cilt biyopsisi gibi testler ise hastalığın tanısının kesinleştirilmesi, ayırıcı tanı konulması ya da fiziksel nedenlerle ortaya çıkan ürtikerleri teşhis etme amacıyla yararlanılan testler olarak gösterilebilirler.

Ürtiker Tedavisi

Ürtiker tedavisinde ilk tercih edilen, (hastalığın nedeninin belirlenebildiği durumlarda) hastalığın ortaya çıkmasının engellenmesidir.

Antihistaminik ilaçlar, hastalığa yol açan histamin maddesinin etkilerini engelleyerek hastalığın kontrol edilmesini sağlar, ürtikerin tekrarlanmasını ve kaşıntıyı önler. Bu tedavi semptomların ve şikâyetlerin kontrol edilmesini sağlayamazsa, doktorunuzun yapacağı düzenlemelerle ilaçlarınızın dozunu artırmanız ya da alternatif ilaçlara geçmeniz gerekebilir. Kullanılan ilaçlara bağlı olarak bazı semptomların ortaya çıktığı durumlar da olabilir. Bu durumlarda da doktorunuzun ilaçlarınızı değiştirmesi gerekecektir.

Ürtiker tedavisinde başvurulan standart yöntem, hastalığa yol açan histamin maddesinin etkilerini engelleyen antihistaminik ilaçların kullanılması olarak gösterilebilir.

Kronik ürtiker semptomları kontrol edilmekte zorlanabilir. Son yıllarda uygulanan anti-IgE tedavisi gibi yöntemler, hastalığın bu türünde daha başarılı sonuçlar elde edilmesini sağlamaktadırlar

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir