Uyuz Belirtisi

Uyuz hastalığı, genç yetişkinlerde ve çocuklarda yaygın olarak görülen, Sarcoptes Scabiei adındaki bir akar (mikroskobik bir parazit türü) nedeniyle ortaya çıkan bulaşıcı bir cilt hastalığıdır.

Dünya çapında bir halk sağlığı sorunu olarak kabul edilen uyuz hastalığına neden olan Sarcoptes Scabiei isimli akar, uyuz böceği adıyla da bilinmektedir. Bu akarın deri altına yerleşmesiyle ortaya çıkan uyuz hastalığı, oldukça rahatsız edici ve el, koltuk altı, karın, parmak aralarında kaşıntı ve döküntüye neden olması yüzünden hastayı sürekli olarak tedirgin eden bir hastalıktır.

Uyuz Nedenleri

Uyuz, düşünülenin aksine kedi ve köpeklerden insana bulaşan bir hastalık değildir. Dünyada her yıl yaklaşık 300 milyon kişinin maruz kaldığı uyuz böceği, Sarcoptes familyasına dâhil olan bir akar türüdür. Deri altına girer, deri altında açtığı tüneller ve delikler sayesinde hızlı biçimde ürer. Dişi uyuz böcekleri, epidermis isimli cilt tabakasına (derinin üst katmanı) yumurtalarını bırakır ve sonrasında tüm hayatı boyunca insan derisinde yaşamaya devam edebilir. Bu parazit yakın ve uzun süreli deri temasında bulunulduğunda insandan insana bulaşabilen, bulaşma ihtimali yüksek olan bir organizmadır.

Uyuz, Sarcoptes Scabiei adı verilen bir akarın neden olduğu cilt hastalığına verilen isimdir.

Uyuz paraziti taşıyan kişiyle doğrudan temas edilmesi yoluyla bulaşan uyuz hastalığı, cinsel ilişki sırasında da bulaşabilmektedir. Bu şekilde ev ahalisi gibi sürekli yakın temasta bulunan kişiler arasında kolay bir şekilde yayılabilen uyuz, sosyal sınıf – ırk – cinsiyet ayırt etmeden salgın bir hastalık haline gelebilir. Hastalık en çok yaşlılarda, hamile kadınlarda ve küçük çocuklarda, engellilerde veya beyni ilgilendiren nörolojik rahatsızlığı olanlarda, bağışıklık sistemini zayıflatan AIDS hastalığı gibi hastalıkları olan kişilerde, Down sendromu olan kişilerde görülür.

Uyuz paraziti taşıyan kişi herhangi bir semptom/belirti göstermeksizin uyuz böceğini sağlıklı kişilere bulaştırabilir. Özellikle çok sayıda insanın bir arada yaşadıkları kalabalık ortamlar olan çocuk bakım tesisleri, huzurevleri, cezaevleri, askeriye koğuşları gibi ortamlarda görülür. Bu ortamlarda ve bunlara benzeyen ortamlarda (kolay bir şekilde) salgın haline gelebilir.

Uyuz bağışıklık sistemin zayıflatan AIDS hastalığı bulunan kişilerde, bağışıklık sistemi güçlü olmayan çocuklarda, yaşlılarda ve hamile kadınlarda daha çok görülen bir sağlık sorunudur.

Uyuz Belirtileri

Uyuz paraziti ilk kez bulaştığında 2-6 hafta boyunca belirti vermeyebilir ama bu kişi uyuz hastalığının çevresindekilere bulaşmasına yol açabilir. Daha önce uyuz hastalığına yakalanmış olan kişiye ikinci kez bulaşan parazit ve hastalık, daha erken dönemde kendilerini gösterebilirler. Sıklıkla görülen uyuz belirtileri şunlardır:

Uyuz hastalığının en önemli belirtisi ciltte şiddetli kaşıntı olmasıdır.
  • Uyuz hastalığının en önemli belirtisi ciltte şiddetli kaşıntı olmasıdır. Kaşınan yerlerin yara şekline geldiği, kanadığı, zedelendiği, kabuk bağladığı ve iltihaplandığı görülebilir. Ciltteki kaşıntı nedeniyle ortaya çıkan kaşıntı izleri ve kaşıntının geceleri şiddetlenmesi nedeniyle uyku sorunu çekilmesi, uyku bozukluklarının ortaya çıkması da uyuz hastalığının belirtileri arasında bulunur. Kaşınmaya bağlı olarak derinin mikrop kaptığı, kronik kaşıntı nedeniyle egzamalar meydana geldiği görülebilir. Parazitin dışkısı nedeniyle meydana gelen kaşıntılar ve deride kızarıklar, vücudun tamamında ya da sadece bilek, koltuk altı, dirsek, cinsel organ çevreleri, omuz ve kalça civarı gibi yerlerde bölgesel olarak ortaya çıkabilirler. Özellikle bebeklerde ve çocuklarda vücudun her tarafına yayılabilir.
  • Ciltte ortaya çıkan çizgi şeklindeki ya da kıvrımlı tüneller de uyuz belirtileri arasında yer alır. Tünellerin üstündeki deride siyah noktalar ortaya çıkar.
  • Ciltte görülen minik kabarcıklar, içi su dolu olan ve uyuz sorununa işaret eden belirtilerdir. Bunun yanı sıra ciltte yaralar ve döküntüler olduğu da fark edilebilir.

Uyuz Tedavisi

Uyuz değişik cilt problemlerine ve ilerlediğinde iltihaplanmalara, hatta böbrek iltihabı gibi önemli sorunlara yol açabilir. Dolayısıyla en kısa sürede teşhis ve tedavi edilmesi gereken bir hastalıktır.

Uyuz çeşitli cilt problemlerine ve böbrek iltihabı gibi önemli iltihaplanmalara neden olabilen bir hastalıktır.

Uyuz hastalığı, doktorunuzun yapacağı fiziksel muayene sırasında ve gerektiğinde iğne yardımıyla uyuz akarlarını ciltten çıkartmasıyla teşhis edilir. Uyuz şüphesi olduğunda ama uyuz akarları bu kadar kolay tespit edilemediğinde, ciltten doku örneği alınması ve bazı testlerin uygulanması gerekebilir. Böylece uyuz akarlarının ve yumurtalarının cilde yerleşip-yerleşmedikleri, hastada uyuz hastalığının bulunup bulunmadığı kesin olarak belirlenmiş olur.

Uyuz akarlarının yok edilmesini sağlayan ilaçlar ve hastanın eşyalarının sıcak suyla yıkanarak ağzı kapalı bir poşette 3 gün bekletilmesi gibi önlemler, uyuz probleminin tamamen ortadan kalkmasını sağlayacaktır.

Uyuz hastalığının tedavisi oldukça kolaydır. İnsan vücudu dışında maksimum 3 gün yaşayabilen uyuz akarları, hastanın tüm eşyalarını sıcak suyla yıkaması ve ağzı kapalı bir poşette 3 gün boyunca bekletmeleri sayesinde öleceklerdir. Doktor tarafından reçete edilen krem şeklindeki ilaçların banyo yaptıktan sonra kullanılması, cilt kuruduğunda cilde sürülmesi ve 8-10 saat ciltte kaldıktan sonra tekrar banyo yapılarak temizlenmesi gerekir. Bu şekilde 10 gün boyunca sürdürülen tedavi, uyuz hastalığının ortadan kalkmasını sağlayacaktır. Emziren annelere, hamilelere, bebeklere veya sinirsel rahatsızlığı olan kimselere verilen ve yine krem formunda olan solüsyonlar ise haftada bir kez ve doktorun önerdiği dozda uygulanır. Solüsyon uygulandıktan sonra da 8-10 saat beklemek gerekecektir.

Uyuz tedavisinde doktorunuzun yazdığı ağızdan alına ilaçların kullanılması da gerekebilir. Tedavinin önemli bir unsuru da, aile bireyleri gibi hastayla yakın temasta bulunan kişilerin de tedavi edilmesidir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir