Zatürre Belirtileri

Zatürre, tıp dilinde pnömoni olarak adlandırılan, virüs veya bakteriler gibi etkenler nedeniyle meydana gelen, akciğer dokusunda tek taraflı veya çift taraflı olarak görülebilen enfeksiyondur. Kısaca akciğer dokusunun iltihaplanması olarak açıklanabilir.

Zatürre Nedenleri

Zatürre, dünyada ve Türkiye’de en sık görülen ve en çok ölüme yol açan hastalıklar arasında bulunmaktadır. Zatürreye yol açan grip ya da benzeri viral solunum yolu enfeksiyonları ise hastalık çok bulaşıcıdır. Hapşırık veya öksürükle yayılabilen enfeksiyon, ağız veya burun salgılarıyla bulaşmış olan eşyalar (bardak, çatal, kaşık, mendil vb.) aracılığıyla da başka kişilere geçebilir. Bu yollarla bulaşan enfeksiyon, bilinen kronik bir hastalığı olan kişilerde, yaşlılarda, bebeklerde ve çocuklarda ölümle sonuçlanabilen bir sağlık sorunudur.

Yetişkinlerde zatürre (pnömoni) hastalığına yakalanma riskini artıran faktörler şunlardır:

Alkol ve sigara kullanımının yanı sıra grip salgınları, kronik hastalıklara sahip olmak veya uzun süreli ameliyatlar geçirmiş olmak gibi nedenler de zatürreyle karşılaşma riskini artıran etkenlerdir.
  • Sigara kullanmak,
  • Alkol kullanmak,
  • Grip salgınları,
  • Uzun süreli ameliyatlar geçirmiş olmak,
  • Kusma sorunu yaşamak,
  • Akciğer hastalıkları, kalp hastalıkları, karaciğer hastalıkları, böbrek hastalıkları, sinir sistemi hastalıkları, bağışıklık sistemi hastalıkları, şeker hastalığı, yutma güçlüğü yaratan sağlık sorunları (yemek borusu hastalıkları, çene-sinir-kas hastalıkları gibi) türünde kronik hastalıklara sahip olmak (bağışıklık sisteminin zayıf olması).

Zatürre Belirtileri

Zatürre (pnömoni) şu belirtilerin ortaya çıkmasına neden olabilir:

Yeşil ve sarı renkli balgam, inatçı öksürük, kusma, ateş, titreme, üşüme, terleme, yaygın kas ağrıları gibi semptomlar zatürre belirtileri olabilirler.
  • Öksürük, balgam (sarı veya yeşil renkli balgam),
  • Genel olarak yorgunluk, bitkinlik, halsizlik, iştahsızlık durumları,
  • Ateş, titreme, üşüme, terleme,
  • Göğüs ve/veya sırt ağrısı,
  • Baş ağrısı,
  • Yaygın kas ağrıları,
  • Hızlı nefes alıp verme, nefes darlığı sorunu,
  • Göğüste hırıltı olması,
  • Nefes alıp verirken göğüs duvarında içe çekilmeler görülmesi,
  • Kusma,
  • Böbrek yetersizliği, menenjit benzeri belirtiler (santral sinir sistemi belirtileri), karaciğer fonksiyonlarında bozulma olması,
  • Bebekte emmeyi reddetme durumunun görülmesi.

Zatürreden Korunmak İçin Yapılabilecekler

Çocukluk çağı aşıları (H.influenza, kızamık gibi) ve grip aşısı, zatürre etkenlerine karşı koruma sağlayan aşılardır. Çocuklarda en sık zatürreye neden olan pnömokoklara karşı kullanılan (2 yaş altında kullanılabilir) pnömokok aşısı mutlaka yapılması gereken bir aşıdır. Çocukların tüm aşılarının eksiksiz olmasına dikkat edilmesi tavsiye edilir. Pnömokok aşısı 2 yaşın altındaki çocukların yanı sıra, zatürreye yakalanma riski fazla olan, risk faktörü taşıyan herkesin yaptırması gereken bir aşı olarak gösterilebilir.

Çocuklarımızı zatürreden korumak için yapabileceğimiz en önemli şey, çocukların aşı takviminin aksamamasını sağlamaktır. Çocukların ve yetişkinlerin zatürreden korunmasını sağlayan grip aşısı ve pnömokok aşısı da mutlaka yaptırılması gereken aşılar olarak gösterilebilirler.

Sigara kullanmamak, bebeklerin ve çocukların sigara dumanına maruz kalmasını engellemek, zatürreden ve çok sayıdaki sağlık sorunlarından korunmak amacıyla alınabilecek olan önlemlerden birisidir.

Kendimizi ve çocuklarımızı hasta kişilerle temas etmekten korumalı, enfeksiyonların sık olarak görüldüğü mevsimlerde kalabalık ortamlarda bulunmamaya dikkat etmeliyiz.

El yıkama alışkanlığının kazanılması ve dengeli, sağlıklı beslenme düzenine sahip olunması, çocuklarımızın ve bizim zatürre gibi birçok sağlık sorununa karşı korunmamızı sağlayan önlemlerdir.

Anne sürüyle beslenen çocukların her türlü enfeksiyona karşı daha dayanıklı olduğunun unutulmaması gerekir. Bebeklerin anne sütüyle beslenmesi, zatürreye karşı ve diğer enfeksiyonlara karşı daha dayanıklı bireyler olmalarını sağlayacaktır.

Zatürre Tanısı

Zatürre tanısı, hastanın klinik muayenesi neticesinde konulabilir. Zatürreden şüphelenen doktor, stetoskop ile akciğerleri dinleyerek duyduğu tipik seslerin varlığı sayesinde zatürre yanışı koyabilir. Kan tetkikleri (vücuttaki enfeksiyonu gösterir) ve akciğer grafisi de kesin tanının konmasına yardımcı olan yöntemlerdir.

Zatürre tanısı, hastanın klinik muayenesi ve bazı durumlarda kullanılan yardımcı tanı yöntemleri sayesinde konur.

Bazı durumlarda hastaya ek tanı yöntemlerinin uygulanması gerekebilir. Bronoskopi, balgam ve idrar tetkiki ile tomografi, zatürre tanısının konulmasına yardımcı olan yöntemlerdir.

Zatürre Tedavisi

Tedavisine erken başlandığında iyi sonuçlar elde edilen zatürre, teşhis edilmekte ve tedaviye başlanmakta geç kalındığı durumlarda ölüme yol açabilen, yüksek ölüm oranlarına sahip olan bir hastalıktır.

Zatürre erken teşhis edildiğinde ve tedavisine erken başlandığında başarılı şekilde tedavi edilebilen, aksi durumlarda yüksek ölüm oranları gösteren tabloları ortaya koyabilen bir hastalıktır.

Hastalığın tedavisi hastanın genel sağlık durumuna ve hastalığa neden olan etkene (mikroorganizmaya) bağlı olarak değişir. Bakterilerin neden olduğu zatürreler antibiyotikle tedavi edilir. Bu durumdaki hastalar çoğu zaman ayakta (genellikle evde) antibiyotiklerini alırlar ve tedavi olurlar. Önemli olan iyileşme belirtisi görüldüğü durumlarda bile tedaviyi devam ettirmek, doktorun önerdiği süre boyunca ilaçları kullanmaktır.

Viral kaynaklı zatürreler antibiyotiklerle tedavi edilemez. Bu durumda hastanın genel durumunu destekleyen tedaviler yapılır. Solunum sıkıntısı ve/veya morarmaları olan hastaların hastaneye yatırılması gerekebilir. Ağrı kesici ve ateş düşürücü ilaçlar da kullanılabilir. Bol su içmek ise balgamın atılmasına, iyileşme sürecinin hızlanmasına yardımcı olan bir yöntemdir. Doktor tavsiyesi olmadan öksürük şurubu kullanmaksa, vücudun savunma mekanizmalarından birisi olan balgam atılmasını engelleyebileceği için zararlı bir davranış şekli olabilir, önerilmez.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir