Zehirlenme Belirtileri

Zehir, kişinin vücuduna farklı yollarla giren ve vücuda zararlı olan herhangi bir madde olarak tanımlanabilir. Zehirlenme ise, zararlı maddelerin vücuda girdiği ve olumsuz etkiler yarattığı anlatmak amacıyla kullanılan bir sözcüktür.

Gıda zehirlenmesi bozulmuş ya da mikrop bulaşmış olan besinlerin tüketilmesi yoluyla vücutta sorunlara yol açan parazitleri, bakterileri, virüsleri ve bu mikroorganizmaların toksinlerini, bunların yarattığı etkileri anlatmak amacıyla kullanılan bir terimdir. Gıda zehirlenmesi dışında, vücuda zarar veren maddelerin teneffüs edilmesi veya bu maddelerle temas edilmesi gibi yollarla gerçekleşen zehirlenme türleri de mevcuttur.

Zehirlenmeler, vücuda farklı yollarla giren ve vücuda zarar veren çeşitli maddelerin ortaya çıkardığı olumsuz etkiler olarak tanımlanabilirler.

İlaç zehirlenmesi, kimyasal madde zehirlenmesi (çamaşır suyu veya tuz ruhu gibi maddeler), cıva zehirlenmesi, karbonmonoksit zehirlenmesi (soba zehirlenmeleri gibi), alkol zehirlenmesi gibi pek çok farklı zehirlenme türünden söz edilebilir.

Zehirlenme Belirtileri Nelerdir?

Farklı maddelerin söz konusu olduğu zehirlenme vakalarında farklı belirtiler görülebilir. Tüm zehirlenme vakalarında görülebilen belirtileri bir kısmı ortak olsa da, bu belirtilerin ortaya çıkması 48 saat de sürebilir. Zehirlenme vakalarında sıklıkla görülen ve zararlı maddenin vücuda girişini takip eden 48 saatlik zaman diliminde ortaya çıkabilen belirtiler şunlardır:

Sıkça görülen zehirlenme belirtileri arasında mide bulantısı ve kusma gibi belirtiler vardır.
  • Karın ağrısı, bulantı, kusma,
  • Boğazda ve midede yanma olması,
  • Karın ağrısı ve/veya baş ağrısı,
  • Baş dönmesi,
  • Bulanık görme,
  • Öksürük,
  • Bitkinlik ve yorgunluk hissi, halsizlik,
  • Ani ve şiddetli biçimde ortaya çıkan ishal ya da kanlı ishal,
  • Kontrol edilemeyen titremeler,
  • Mideye kramp girmesi, iştahsızlık gibi sorunlar,
  • Kalp çarpıntısı, nabzın hızlı veya yavaş atıyor olması,
  • Disfalji olarak isimlendirilen yutma güçlüğü,
  • Solunum güçlüğü, yavaş solunum ve/veya ağızda metalik bir tat olması,
  • Ellerde, kollarda, bacaklarda sararma olması, benzin solması,
  • Ciltte kaşıntı ve döküntü olması,
  • Cildin solması, mavi tonlarına dönmesi,
  • Zihin bulanıklığı ve kulak çınlaması,
  • Tansiyonun düşmesi, yürümekte zorluk çekilmesi,
  • Sinirlilik (asabiyet) hali,
  • Hastanın nöbet geçirmesi ya da bilincini kaybetmesi,
  • Kas ağrıları,
  • Ellerde, ayaklarda, kollarda, bacaklarda, parmaklarda uyuşma olması zehirlenme belirtileri olarak ortaya çıkabilen semptomlardır.
    Karın ağrıları, kas ağrıları, ani ve şiddetli ishal, kanlı ishal, zehirlenme sonucunda ortaya çıkan belirtiler olabilirler.

Bu belirtilerin tamamı aynı anda görülmez. Farklı maddelerle zehirlenen kişilerde farklı belirtiler ortaya çıkabilir, belirtiler hemen ortaya çıkmayabilir, birkaç gün sonra görülebilir.

Zehirlenme Tedavisi

Zehirlenme problemiyle karşılaştığını düşünen kişiler ya da hastanın yanında bulunan kişiler, 112 Hızır Acil Servis, 128 Sıhhi Danışma ve 114 T.C. Sağlık Bakanlığı Ulusal Zehir Merkezi telefon numaralarını arayarak yardım talebinde bulunabilirler.

114 T.C. Sağlık Bakanlığı Ulusal Zehir Merkezi, 112 Hızır Acil Servis, 128 Sıhhi Danışma, zehirlenme şüphesi oluştuğunda arayabileceğiniz, yardım alabileceğiniz numaralardır.

Acil yardım için bu hatları arayan kişilerin, hastanın yaşı, cinsiyeti, kilosu, mümkünse zehirlendiği madde gibi konularda bilgi vermesi gerekecektir. Zehirlenmeye yol açan madde biliniyorsa, hastanın aldığı miktar, maruz kalma süresi, olayın meydana geldiği zaman, gözlemlenen belirtiler, hastanın alerjisi olup olmadığı gibi bilgiler de verilmesi gereken ve hayati önem arz edebilen bilgiler olarak gösterilebilirler.

Acil yardım hatlarının yaptığı yönlendirmeyle ya da hastanın sağlık kuruluşlarına sevk edilmesiyle başlayan zehirlenme tedavisi, zehirlenmeye yol açan maddeye, zehirlenmenin üzerinden geçen süreye, hastanın maruz kaldığı zehirli madde miktarına göre değişecektir.

Kimyasal madde zehirlenmelerinde önemli sorunlara yol açabildiğinden zehirlenen hastayı kusturmamak gerektiği (en azından danışma hatlarından bilgi almadan önce) unutulmamalıdır.

Genellikle etkilediği kişiyi halsiz ve bitkin düşüren zehirlenmelere karşı hastaya temiz hava aldırmak, hastanın bol su içmesini sağlamak ve yoğurt yedirmek gibi önlemler alınabilir (zehirlenmenin türüne göre).

Solunum yoluyla zehirlenen, egzoz gazı gibi maddelerle zehirlenen hastaları açık havaya çıkartmak uygun olabilir. Doktorun onayını alarak hastaya bol su içirmek, zehirim vücuttan atılmasını hızlandırabilir. Zehirlenme tedavisinde zehrin vücuttan atılmasını kolaylaştıran yoğurt gibi besinler de tüketilebilir.

Yukarıdaki tavsiyelere uymak mümkün olsa da, zehirlenen hastanın en kısa sürede sağlık kuruluşlarına ulaşmasını sağlamak, zehirlenme tedavisinde en önemli ve hayat kurtarabilen davranış şekli, önlem olarak gösterilebilir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir